— (242)

دانشگاه علوم پزشکی قم
دانشکده پزشکی
پایاننامه جهت اخذ درجه دکترای عمومی پزشکی
عنوان
بررسی سلامت روانی و عوامل موثر بر آن در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی قم در رشتهها و مقاطع تحصیلی مختلف
-سال تحصیلی 90 – 1389-
استاد راهنما
دکتر ولیاله اکبری
استاد مشاور
دکتر اکرم حیدری
نویسنده
پریسا دمیرچی
تابستان 1390با سپاس فراوان از استادان گران قدرم جناب آقای دکتر اکبری و سرکار خانم دکتر حیدری که از راهنماییشان بسیار بهره بردم
و
تمامی عزیزانی که مرا در این مسیر یاری کردند من جمله مسؤلین محترم آموزش دانشکده های دانشگاه علوم پزشکی قم و مرکز آموزشی- درمانی کامکار- عرب نیا و با تشکر ویژه از دانشجویان شرکت کننده در این طرح
“در معادله زندگی , آینده هیچ وقت با گذشته برابر نیست”
چکيده:
بررسی سلامت روانی و عوامل موثر بر آن در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی قم در رشتهها و مقاطع تحصیلی مختلف (سال تحصیلی 90 – 1389)
مقدمه:
بررسي وضعيت سلامت رواني دانشجويان که قشر جوان و فعال جامعه بوده و داراي جايگاه خاص در جامعه مي‌باشند از اهميت بسياري برخوردار است و از آنجا که ورود به دانشگاه منجر به تغييرات عمده‌اي در زندگي فرد مي‌شود مقطع بسيار حساسي به شمار مي‌رود. در پژوهش حاضر وضعيت سلامت رواني دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم در سال تحصيلي 90-1389 در رشته‌ها و مقاطع تحصيلي مختلف مورد بررسي قرار گرفته است.
مواد و روش‌ها:
اين مطالعه توصيفي – تحليلي (cross-sectional) است که در آن 790 نفر از دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم در نيم سال دوم سال تحصيلي 90-1389 از طريق سرشماري مورد بررسي قرار گرفتند که از این میان پس از ریزش 102 نمونه 688 مورد قابل استناد (225 مرد و 463 زن) حاصل شد.پس از تکميل پرسشنامه‌هاي مربوطه (پرسشنامه وضعيت سلامت روان GHQ28 و پرسشنامه محقق ساخته در برگيرنده اطلاعات دموگرافيک) داده‌ها استخراج و مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. سپس به منظور مقايسه نتايج آزمون GHQ28 با آزمون SCL90 تعداد 100 نمونه بصورت تصادفي انتخاب شدند بطوري که 50 نمونه داراي اختلال در آزمون GHQ (نمره ≤ 23) و 50 نمونه فاقد اختلال (نمره > 23) از اين نظر بودند.
نتايج:
يافته‌هاي به دست آمده از اين پژوهش نشان مي‌دهند که 8/37 درصد دانشجويان در معرض اختلالات رواني هستند و عواملي چون جنس، وضعيت تأهل، بومي يا غير بومي بودن، بعد مسافت محل تحصيل از محل زندگي، رشته تحصيلي، ترم تحصيلي و مقطع تحصيلي بر روي سلامت روان دانشجويان تأثير دارد ولي از بين فرضيه‌ها تنها رشته تحصيلي و ترم تحصيلي داراي رابطه معني‌دار با سلامت روان آنها بودند.
در بررسي خرده مقياس‌هاي آزمون GHQ بين رشته تحصيلي و مقطع تحصيلي با اختلال عملکرد اجتماعي و افسردگي هم چنين بين ترم تحصيلي با وجود علايم جسماني و افسردگي رابطه آماري معني‌داري بدست آمد.
از بين مقايس‌هاي نه‌گانه آزمون SCL90 در 100 نمونه مورد بررسی نيز افکار پارانوئيد بيشترين و حالات سايکوتيک کمترين فراواني را داشتند.
گرچه نتايج آزمون GHQ و SCL کاملاً مشابه نبوده است لکن با توجه به نتايج حاصل از پژوهش مي‌توان عنوان کرد که اين دو آزمون تا حدی مويد يک ديگر هستند.
نتيجه‌گيري:
با توجه به نتايج پژوهش و افزايش مشکلات رواني و ميزان موارد مشکوک به اختلال رواني در دانشجويان، توجه بيشتر مسئولين جهت حل مشکلات بهداشت روان دانشجويان و فعال‌سازي مرکز مشاوره دانشجويي ضروري به نظر مي‌رسد تا از هدر رفتن نيرو و توانايي قشر جوان و فعال جامعه پيشگيري به عمل آيد. همچنين بدليل بالا بودن اختلال در کارکرد اجتماعي دانشجويان به نظر مي‌رسد اين مورد نيز نيازمند پيگيري‌هاي بيشتري است.
واژه‌هاي کليدي:
آزمون سلامت رواني GHQ28 _ آزمون SCL90 _ سلامت رواني _ دانشجوی بومی

فهرست :
عنوان صفحه
فصل اول: معرفی پژوهش
مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………2
اهداف پژوهش……………………………………………………………………………………………………………….. 5
سؤالات پژوهش……………………………………………………………………………………………………………… 6
فرضیات پژوهش…………………………………………………………………………………………………………….. 6
محدودیت های پژوهش…………………………………………………………………………………………………… 6
واژه ها و اصطلاحات………………………………………………………………………………………………………. 7
فصل دوم:دانستنیهای موجود در پژوهش
بخش اول: چهارچوب پنداشتی…………………………………………………………………………………………………….. 9
بخش دوم: مروری بر مطالعات انجام شده
مطالعات داخلی…………………………………………………………………………………………………………….. 10
مطالعات خارجی…………………………………………………………………………………………………………… 12
فصل سوم: مواد و روش کار………………………………………………………………………………………………………. 15
فصل چهارم: نتایج……………………………………………………………………………………………………………………. 20
فصل پنجم: بحث……………………………………………………………………………………………………………………… 66
فصل ششم: نتیجه گیری و پیشنهادات………………………………………………………………………………………….. 73
منابع……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 75
پیوست ها……………………………………………………………………………………………………………………………….. 79
چکیده انگلیسی………………………………………………………………………………………………………………………… 93
فهرست جداول :
عنوان صفحه
جدول 4-1- فراواني سلامت رواني بر حسب جنس در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم…………………………………………………………………………………………………………………………. 20
جدول 4-2- فرواني سلامت رواني بر حسب وضعيت تأهل در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………………… 20
جدول 4-3- فراواني سلامت رواني برحسب بومي وغير بومي بودن در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………… 21
جدول 4-4- فراواني سلامت رواني بر حسب رشته تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………………… 21
جدول 4=5- فراواني سلامت رواني بر حسب مقطع تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………………… 23
جدول4-6- فراواني سلامت رواني بر حسب ترم تحصيلي در دانشچويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………………… 24
جدول 4-7 مقایسه ی نتايج آزمون GHQ وSCL…………………………………………………….. 26
جدول 4-8- مقایسه ی نتايج آزمون هاي GHQ و خرده مقياس هاي SCL……………………………………………………………………………………………………………………. 27
جدول 4-9- فراواني علايم جسماني برحسب جنسيت در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم…………………………………………………………………………………………………………………………. 27
جدول 4-10- فراواني اضطراب و بي خوابي بر حسب جنسيت در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………………… 28
جدول 4-11- فراواني اختلال کارکرد اجتماعي بر حسب جنسيت در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………… 28
جدول4-12- فراواني افسردگي بر حسب جنسيت در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم…………………………………………………………………………………………………………………………. 28
جدول 4-13- فراواني علايم جسماني بر حسب وضعيت تأهل در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………………… 29
جدول 4-14- فراواني اضطراب و بي خوابي بر حسب وضعيت تاهل در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………… 29
جدول 4-15- فراواني اختلال کارکرد اجتماعي بر حسب وضعيت تاهل در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم………………………………………………………………………………………….. 30
جدول 4-16- فراواني افسردگي بر حسب وضعيت تاهل در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………………… 30
جدول 4-17- فراواني علايم جسماني بر حسب بومي وغير بومي بودن در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………… 30
جدول 4-18- فراواني اضطراب وبي خوابي بر حسب بومي وغير بومي بودن در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم………………………………………………………………………………………….. 31
جدول 4-19- فراواني اختلال کارکرد اجتماعي برحسب بومي وغير بومي بودن در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم………………………………………………………………………………………….. 31
جدول 4-20- فراواني افسردگي برحسب بومي وغير بومي بودن در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………………… 31
جدول 4-21- فراواني علايم جسماني بر حسب رشته تحصيلي در داشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………………… 32
جدول 4-22- فراواني اضطراب و بي خوابي برحسب رشته تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………… 33
جدول4-23- فراواني اختلال کارکرد اجتماعي برحسب رشته تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم………………………………………………………………………………………….. 34
جدول4-24- فراواني افسردگي برحسب رشته تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم…………………………………………………………………………………………………………………………. 36
جدول 4-25- فراواني علايم جسماني بر حسب مقطع تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………………… 39
جدول 4-26- فراواني اضطراب وبي خوابي بر حسب مقطع تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………… 40
جدول 4-27- فراواني اختلال کارکرد اجتماعي بر حسب مقطع تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم………………………………………………………………………………………….. 40
جدول 4-28- فراواني افسردگي بر حسب مقطع تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………………… 42
جدول 4-29- فراواني علايم جسماني برحسب ترم تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………………… 44
جدول 4-30- فراواني اضطراب وبي خوابي بر حسب ترم تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………… 46
جدول 4-31- فراواني اختلال کارکرد اجتماعي برحسب ترم تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم……………………………………………………………………………………………………… 47
جدول 4-32- فراواني افسردگي بر حسب ترم تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم…………………………………………………………………………………………………………………………. 48
جدول 4-33- فراواني خرده مقياس هاي مختلف آزمون SCL-90 دربين 100 نمونه مورد بررسي…………………………………………………………………………………………………………………… 50
جدول 4-34- فراواني افسردگي درآزمون SCL-90 بر حسب مقطع تحصيلي در 100 نمونه مورد بررسي…………………………………………………………………………………………………………… 51
جدول 4-35- فراواني اضطراب در آزمون SCL-90 بر حسب مقطع تحصيلي در 100 نمونه مورد بررسي…………………………………………………………………………………………………………… 52
جدول 4-36- فراواني خصومت در آزمون SCL-90 بر حسب مقطع تحصيلي در 100نمونه مورد بررسي…………………………………………………………………………………………………………… 53
جدول 4-37- مقايسه فراواني GHQ-28 وscl-90 در 100نمونه مورد بررسي…………….. 54
جدول 4-38- فراواني سوماتيزاسيون در آزمونSCL-90 بر حسب GHQ-28 در 100نمونه مورد بررسي…………………………………………………………………………………………………………… 56
جدول4-39- فراواني وسواس در آزمون SCL-90 بر حسب GHQ-28 در 100نمونه مورد بررسي…………………………………………………………………………………………………………… 57
جدول 4-40- فراواني حساسيت درآزمون SCL-90 بر حسب GHQ -28 در100 نمونه مورد بررسي…………………………………………………………………………………………………………… 58
جدول 4-41- فراواني افسردگي در آزمون SCL-90 برحسب GHQ-28 در آزمون در 100نمونه مورد بررسي…………………………………………………………………………………………….. 58
جدول 4-42- فراواني اضطراب در آزمون SCL-90 برحسب 28 GHQ-در 100نمونه مورد بررسي…………………………………………………………………………………………………………… 58
جدول 4-43- فراواني خصومت در آزمون SCL-90 برحسب GHQ-28 در 100نمونه مورد بررسي…………………………………………………………………………………………………………… 59
جدول4-44- فراواني اضطراب فوبيک در آزمون SCL-90 برحسب GHQ-28 در 100 نمونه مورد بررسي………………………………………………………………………………………………….. 59
جدول 4-45- فراواني افکار پارانوئيد در آزمون SCL-90 بر حسب GHQ-28 در 100 نمونه مورد بررسي………………………………………………………………………………………………….. 59
جدول 4-46- فراواني حالات سايکوتيک در آزمون SCL-90 بر حسب GHQ-28 در 100نمونه مورد بررسي…………………………………………………………………………………………….. 60

فهرست نمودارها :
عنوان صفحه
نمودار 4-1 رابطه ي آزمون GHQ با رشته ي تحصيلي…………………………………………………….. 22
نمودار 4-2 : مقایسه ی میانگین نمرات آزمون GHQ در رشته های تحصیلی مختلف………….. 23
نمودار 4-3 : رابطه ي آزمون GHQ با ترم تحصيلي…………………………………………………………. 25
نمودار 4-4 : مقایسه ی میانگین نمرات آزمون GHQ در ترم های تحصیلی مختلف ……………. 26
نمودار 4-5 رابطه بين اختلال کارکرد اجتماعي با رشته تحصيلي…………………………………………. 35
نمودار 4-6 : مقایسه ی میانگین نمرات خرده مقیاس اختلال کارکرد اجتماعی در رشته های تحصیلی مختلف…………………………………………………………………………………………………………… 36
نمودار 4-7 : رابطه بين افسردگي با رشته تحصيلي……………………………………………………………. 38
نمودار 4-8 : مقایسه ی میانگین نمرات خرده مقیاس افسردگی در رشته های تحصیلی مختلف………………………………………………………………………………………………………………………… 39
نمودار 4-9 : رابطه بين اختلال کارکرد اجتماعي با مقطع تحصيلی………………………………………. 41
نمودار 4-10 : مقایسه ی میانگین نمرات خرده مقیاس اختلال کارکرد اجتماعی در مقاطع تحصیلی مختلف………………………………………………………………………………………………………………………… 42
نمودار 4-11 رابطه بين افسردگي با مقطع تحصيلي…………………………………………………………… 43
نمودار 4-12 : مقایسه ی میانگین نمرات خرده مقیاس افسردگی در مقاطع تحصیلی مختلف….. 44
نمودار 4-13 : رابطه ی بین علایم جسمانی با ترم تحصیلی……………………………………………….. 45
نمودار 4-14 : مقایسه ی میانگین نمرات خرده مقیاس علایم جسمانی در ترم های تحصیلی مختلف………………………………………………………………………………………………………………………… 46
نمودار 4-15 : رابطه ی بین افسردگی با ترم تحصیلی………………………………………………………… 49
نمودار 4-16 : مقایسه ی میانگین نمرات خرده مقیاس افسردگی در ترم های تحصیلی مختلف…50
نمودار 4-17 : رابطه افسردگي در آزمون SCL-90 با مقطع تحصيلي……………………………….. 52
نمودار 4-18 رابطه اضطراب در آزمون SCL-90 با مقطع تحصيلي……………………………………. 53
نمودار4-19 : رابطه خصومت درآزمون SCL-90 با مقطع تحصيلي………………………………….. 54
نمودار 4-20 : رابطه نمرات GHQ-28 با SCL-90……………………………………………………….. 55
نمودار 4-21 : مقایسه ی میانگین نمرات آزمون GHQ-28 با SCL-90…………………………… 56
فهرست پیوست ها :
عنوان صفحه
پرسشنامه طرح تحقیقاتی بررسی سلامت روانی و عوامل موثر بر آن در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی قم در رشتهها و مقاطع تحصیلی مختلف (سال تحصیلی90-1389)……………. 75
پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ -28)…………………………………………………………………… 76
آزمون SCL- 90…………………………………………………………………………………………………… 80

فصل اول
معرفي پژوهش

مقدمه (بيان مسئله):
يکي از محورهاي سلامتي جوامع مختلف بهداشت رواني آن جامعه است. سلامت رواني نقش مهمي در تضمين پويايي هر جامعه ايفا مي کند(1) .
سازمان بهداشت جهاني سلامت را عبارت از رفاه کامل جسمي، رواني واجتماعي مي داند. هنگامي انسان در وضعيت سلامت کامل است که بهداشت در هر سه بعد وجودي آدمي تامين شده باشد(2) .
مفهوم سلامت رواني در واقع جنبه اي از مفهوم کلي سلامتي است کارشناسان سازمان بهداشت جهاني سلامت فکر وروان را اين طور تعريف مي کنند: (سلامت فکر عبارت است از قابليت ارتباط موزون وهماهنگ با ديگران،تغيير واصلاح محيط فردي واجتماعي وحل تضاد ها و تمايلات شخصي به طور منطقي ، عادلانه ومناسب) با وجود اينکه سلامت روان مفهومي است که خيلي وسيع از آن استفاده مي شود، اما هنوز يک تعريف کلي که مورد قبول همه باشد از آن بدست نيامده است. هر فرد يا گروه يک تصور خاص از سلامت رواني دارد.در صورتي که در مورد سلامت فيزيکي وجسمي چنين وضعي وجود ندارد(3) . برای مثال کامئو معتقد است هر فرد داراي سلامت رواني فردي است که از هرگونه اضطراب وعلائم ناتواني مبراست و هنگامي سلامت عاطفي، اجتماعي وجسمي فرد کامل مي شود که توانايي برقراري ارتباط با ديگران وهمچنين ظرفيت مقابله با مشکلات زندگي را داشته باشد واز اين رو، وي سلامت رواني را به جنبه هاي زير تقسيم کرده است:
(بهبودي فردي)، (فقدان اضطراب)، ( فقدان علائم ناتواني)، ( توانايي برقراري ارتباط با ديگران)، ( ظرفيت مقابله با مشکلات وفشار هاي زندگي) و طبق نظر کارل منينجر سلامت رواني عبارت است از سازش فردي با جهان اطرافش به حداکثر امکان به طوري که باعث شادي و برداشت مفيد و مؤثر به طور کامل شود(4).
و اما معيار سلامت روان در دين مبين اسلام تحت عنوان رشد به کار رفته و به عنوان قائم به خود بودن، هدايت، نجات، اصلاح و کمال مي باشد. دستيابي به حداکثر رشد که مترادف با تکامل است در حقيقت فلسفه زندگي از ديدگاه اسلام نتيجه ايمان به خدا مي باشد. در متون اسلامي تظاهرات اختلال رواني به عنوان بيماري تلقي گرديده و هنگامي که علائم قطع ارتباط با واقعيت در فرد وجود دارد کلمه مجنون مطرح شده است که فرد را از انجام تکاليف مذهبي معاف وحتي دخالت در دارائي خويش را از وي سلب مي نمايد(5).
بيماري رواني از بدو پيدايش بشر وجود داشته و هيچ فردي در مقابل آن مصونيت ندارد و اين خطري است که بشر را مدام تهديد مي کند. بيماري هاي رواني خاص يک قشر يا طبقه نبوده و تمام طبقات اجتماعي را شامل مي شود(6).
مطالعات انجام شده بر روي اختلالات رواني نشان دهنده ي آن است که آمار اختلالات رواني در اکثر جوامع در حال افزايش مي باشد به طوري که سازمان بهداشت جهاني پيش بيني نموده است که تا سال 2020 اختلالات خلقي دومين بيماري شايع در جهان خواهد بود(7).
از آن جا که در فرآيند رشد و توسعه فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي جوامع، نيروي انساني نقش اساسي و تعيين کننده اي دارد، امروزه صاحب نظران براين باورند که يکي از دلايل مهم توسعه ي کشور هاي پيشرفته توجه و اهتمام دولتهاي آن ها در تربيت نيرو هاي انساني خلاق ومؤثر مي باشد. دانشجويان، نيروي انساني برگزيده از نظر استعداد، خلاقيت و پشتکار ومنابع معنوي هر جامعه وسازندگان فرداي کشور خويش هستند.از این رو انتظار مي رود اين گروه در سايه سرمايه گذاري هاي کلاني که ازآموزش و پرورش تا دانشگاه صرف آنان مي شود، بتوانند افرادي توانا، مفيد و مؤثر براي کشور باشند. اما واقعيت انکار ناپذير اين است که اين سرمايه گذاري ها بدون توجه به بهداشت رواني جامعه به ويژه دانشجويان نمي توانند تأمين کننده آن انتظارات باشند. توجه به اين نکته از اين نظر اهميت دارد که ورود به دانشگاه تغيير عمده اي در زندگي اجتماعي، خانوادگي و فردي به وجود مي آورد و مقطعي بسيار حساس بشمار مي رود. در اين دوره فرد با تغيييرات زيادي در روابط اجتماعي و انساني روبرو مي شود. در کنار اين تغييرات بايد به انتظارات ونقش هاي جديدي اشاره نمود که همزمان با ورود به دانشگاه شکل مي گيرد. قرار گرفتن در چنين شرايطي غالباّ با فشار ونگراني توام بوده، عملکرد و بازدهي افراد را تحت تأثير قرار مي دهد. لذا توجه به سلامت رواني اين قشر از اهميت ويژه اي در يادگيري و افزايش آگاهي علمي آنان برخوردار است (8و9).
مروري بر پژوهش هاي انجام شده نشان مي دهد که شيوع و شدت مشکلات رواني در دانشجويان نسبت به جمعيت غير دانشجو افزايش پيدا کرده است. بررسي هاي اخير حاکي از آن است 46% دانشجويان مرد و 64% دانشجويان زن از اضطراب و 12% از دانشجويان مرد و 15% از دانشجويان زن از افسردگي رنج مي برند. مشاورين دانشگاه افزايش مراجعه دانشجويان از سال 1995 تا 2000 را از 4/2 در 100000 به 7/9 در 100000 گزارش کرده اند(10).
Ashton Kamali در پژوهش هاي خود به این نتيجه رسيد که دانشجويان سال دوم از سطح بالايي از اضطراب وافسردگي و سوء مصرف مواد رنج مي برند(11).
از آنجا که دانشجويان از حساس ترين اقشار جامعه هستند و نظر به اهميت سلامت رواني اين گروه مطالعه اي با هدف تعيين وضعيت سلامت رواني دانشجويان در سال تحصيلي 90-1389 و مقايسه سطح سلامت رواني آنان در رشته ها و مقاطع تحصيلي مختلف در دانشگاه علوم پزشکي قم صورت گرفت تا ضمن شناسايي گروه هاي آسيب پذير با استفاده از نتايج حاصله بتوان ضمن تشويق مسئولين به ارائه خدمات بهداشت روان همچون مشاوره، روان درماني و درمان دارويي موجبات ارتقاء سطح بهداشت روان دانشجويان را فراهم نموده و از عوارض و پيامدهاي افت تحصيلي و هدر رفتن نيرو توانايي قشر جوان و فعال جامعه که موجب آسيب اقتصادي کشور مي گردد پيشگيري به عمل آيد.
در اين مطالعه ابتدا علي رغم مشکلات دسترسي به تمامي دانشجويان بدليل پراکندگي دانشکده ها و بيمارستان هاي آموزشي درماني در سطح شهر از پرسشنامه سلامت رواني 28 سؤالي (GHQ28) در بين کليه دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم(790 دانشجو)استفاد شد سپس از بين افراد داوطلب از 50 دانشجو که با آزمون GHQ28 مستعد اخلالات رواني گزارش شده اند و به همان تعداد افراد سالم خواسته شد که در مرحله دوم به سؤالات پرسشنامه ديگري به نام Scl90 پاسخ دهند. همچنين در اين مطالعه ارتباط بين جنسيت، مقطع تحصيلي، رشته تحصيلي، وضعيت تأهل، بومي و غير بومي بودن و بعد مسافت از محل سکونت دائم با ميزان سلامت افراد سنجيده شد.
اهداف پژوهش :
الف) هدف اصلي طرح :
تعيين سلامت رواني و عوامل مؤثر بر آن در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم در مقاطع و رشته هاي مختلف در سال تحصيلي 90-1389
ب) اهداف فرعي طرح :
تعيين سلامت رواني دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم بر حسب جنسيت درسال تحصيلي
90-1389
تعيين سلامت رواني دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم برحسب وضعيت تأهل درسال تحصيلي 90-1389
تعيين سلامت رواني دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم برحسب بومي و غير بومي بودن درسال تحصيلي 90-1389
تعيين سلامت رواني دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم برحسب بعد مسافت درسال تحصيلي 90-1389
تعيين وضعيت سلامت رواني دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم برحسب رشته تحصيلي درسال تحصيلي 90-1389
تعيين وضعيت سلامت رواني دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم برحسب مقطع تحصيلي درسال تحصيلي 90-1389
تعيين وضعيت سلامت رواني دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم برحسب ترم تحصيلي درسال تحصيلي 90-1389
تعيين وضعيت سلامت رواني 100 تن از دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم توسط آزمون SCL90 ومقايسه آن با آزمون GHQ28 درسال تحصيلي 90-1389
سؤالات پژوهش:
سلامت رواني دانشجويان بر حسب جنسيت چگونه است؟
سلامت رواني دانشجويان بر حسب وضعيت تأهل چگونه است؟
سلامت رواني دانشجويان بر حسب بومي يا غير بومي بودن چگونه است؟
سلامت رواني دانشجويان بر حسب بعد مسافت چگونه است؟
سلامت رواني دانشجويان بر حسب رشته تحصيلي چگونه است؟
سلامت رواني دانشجويان بر حسب مقطع تحصيلي چگونه است؟
وضعیت سلامت رواني دانشجويان بر حسب ترم تحصيلي چگونه است؟
4 – فرضیات پژوهش :
سلامت رواني دانشجويان با جنسيت ارتباط دارد.
سلامت رواني دانشجويان با وضعيت تأهل ارتباط دارد.
سلامت رواني دانشجويان با بومي وغير بومي بودن ارتباط دارد.
سلامت رواني دانشجويان با بعد مسافت ارتباط دارد.
وضعيت سلامت رواني دانشجويان با رشته تحصيلي ارتباط دارد.
وضعيت سلامت رواني دانشجويان با مقطع تحصيلي ارتباط دارد.
وضعيت سلامت رواني دانشجويان با ترم تحصيلي ارتباط دارد.
وضعيت سلامت رواني دانشجويان با نتيجه آزمون GHQ28 ارتباط دارد.
5- محدوديتهاي پژوهش :
تعداد کم دانشجويان در مقاطع مختلف
واژهها واصطلاحات :
آزمون سلامت رواني 28 سؤالي: شامل 28سؤال که سؤال7-1 مربوط به سلامت جسمي،14-8 مربوط به سؤالات اضطراب،21-15 مربوط به کارکرد اجتماعي،28-22 مربوط به سؤالات افسردگي است.
آزمون SCL90: شامل 90سؤال که 12سؤال مربوط به سوماتيزشين،10سؤال مربوط به وسواس،9 سؤال مربوط حساسيت ،13 سؤال مربوط به افسردگي،10سؤال مربوط به اضطراب،6 سؤال مربوط به خصومت،7 سؤال مربوط به اضطراب فوبيک،6 سؤال مربوط به افکار پارانوئيد،10 سؤال مربوط به سؤالات حالت سايکوتيک و7 سؤال اضافي که مربوط به بخش افسردگي است.
سلامت روان : در آزمون GHQ28 نمره کسب شده<23 و در آزمون SCL90<1
دانشجوی بومی
فصل دوم
دانستنيهاي موجود در پژوهش
بخش اول: چهارچوب پنداشتی
براساس آنچه در متن کاپلان و ساروک 2007 آمده است:
در متن بازنگري شده ويرايش چهارم کتابچه تشخيص و آماري اختلالات روانی TR-IV-DSM چنین آمده است:
اختلال رواني سندرم یا الگوی روان شناختی یا رفتاری است که با ناراحتی (مانند یک علامت دردناک) یا افزایش قابل توجه خطر مرگ، درد، ناتواني يا از دست رفتن چشمگير آزادي عمل همراه باشد. به علاوه سندرم يا الگوي مذبور نبايد صرفا واکنش‌هاي قابل انتظار و مورد قبول فرهنگ جامعه در برابر رويداد خاصي نظير مرگ عزيزان باشد.
در کتاب سلامت رواني به گزارش پزشک ارشد خدمات بهداشت عمومي، سلامت رواني به اين صورت تعريف شده است: «داشتن کارکردهاي رواني موفق در زمينه تفکر، خلق و رفتار که منجر به فعاليتهاي ثمربخش، روابط ارضا کننده با ديگران و توانايي انطباق باتغيير و مدارا با ناملايامات مي‌شود.»
تعريفي از سلامت رواني در فرهنگ لغات روان پزشکي کمپل وجود دارد که مبقوليت وسيع و کاربرد رايجي دارد: افراد بهنجار از نظر رواني کساني هستند که با خود و محيط اطرافشان هماهنگ و سازگار هستند و با مقتضيات فرهنگي يا قوانين اجتماع خود هماهنگي پيدا مي‌کنند. اين افراد ممکن است واجد انحراف طبي يا بيماري باشند ولي تا هنگامي که بيماري مذبور، استدلال، قضاوت، توانايي هوشي و توانايي سازگاري شخصي و اجتماعي آنها را مختل نکرده است از نظر رواني سالم يا بهنجار محسوب مي‌شوند.
در سال 2005 مؤسسه بهداشت روان MIMH در يک زمينه‌يابي کشوري، ميزان ابتلا به اختلالات رواني را در هر برهه‌اي از عصر بررسي نمود. اين میزان مشابه سال 1984 20 درصد بود. شايعترين اختلال رواني افسردگي بود که شيوع آن 17 درصدگزارش شد، پس از آن سوء مصرف الکل (13 درصد) و انواع هراس (12 درصد) قرار داشتند .اختلالات خلقي در افراد 20 تا 30 ساله شيوع بيشتري داشت (12).
بخش دوم :مروري بر مطالعات انجام شده
مطالعات داخلي
ميزان افسردگي در گروه متأهلين آزمون GHQ-28 در مطالعه صورت گرفته توسط مصلي نژاد و اميني در مقايسه با مجردين بيشتر بوده است (P<0.05) و گروه دانشجويان پسر،اختلال در عملکرد را بيشتر از دختران نشان داده اند (P<0.05) (13).
ميزان اضطراب در افراد متأهل بالاتر از افراد مجرد است. ميزان و شدت اضطراب در افراد غير بومي بالاتر است (14).
مطالعه در بين 352 دانشجوي دانشجوي دانشگاه علوم پزشکي اردبيل در سال 1386 که با سر شماري انتخاب شدند توسط آزمون GHQ-28 نشان داد که بعد نشانه هاي جسماني 7/1%، اضطراب و بي خوابي3/2%، عملکرد اجتماعي3/4% و افسردگي شديد 2% دانشجويان مشکل داشتند. همچنين بر اساس نقطه برش 23، 7/22% دانشجويان مشکوک به اختلال رواني بودند. در مطالعه داوود ادهم از نظر اختلالات رواني در بين دانشجويان دختر و پسر رابطه آماري معني دار مشاهده نشد (15).
گرچه دانشجويان غير بومي نسبت به دانشجويان بومي مشکلات رواني زيادي داشتند اما نتايج تحقيق نشان مي دهد که بطور کلي تفاوت معنا داري بين دانشجويان بومي وغير بومي در رابطه با سلامت رواني وجود ندارد که با تحقيق فرح بخش (16) و توکلي زاده هم خواني دارد (17).
در سال 1376 طي مطالعه برروي 842 نفر از دانشجويان پزشکي دانشگاه علوم پزشکي مشهد، مشخص شد که دانشجويان مقاطع علوم پايه نسبت به داشجويان مقاطع کارورزي در سطح بالاتري از آسيب شناسي رواني هستند.در اين رابطه 2/59% از دانشجويان نمرات بالاتر از حد ميانگين داشتند (18).
در مطالعه با استفاده از تست GHQ بر روي دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي ميزان موارد مشکوک به اختلال رواني را 5/12% ودر مطالعه ديگر بر روي دانشجويان ورودي 77 و 78 همین دانشگاه با استفاده از همان آزمون 4/30 درصد گزارش کرده اند (19).
در پژوهش هاي صورت گرفته توسط سيد حمزه حسيني ومير حسين موسوي نشان دادند در بررسي ومقايسه ميزان سلامت رواني و همچنين ابعاد چهار گانه آزمون GHQ، در بعد مشکلات جسماني، اختلال خواب، اضطراب و عدم کارکرد اجتماعي هيچ گونه تفاوت بين دو گروه دانشجويان وجود نداشت. ولي در بعد افسردگي شيوع آن در دانشجويان پزشکي بيشتر از پيرا پزشکي بود که اين تفاوت از نظر آماري معني دار بوده است (P<0.05)(20).
در مطالعه صورت گرفته توسط جهاني هاشمي وهمکاران 7/30% دانشجويان سالم و 3/69% مشکوک به اختلال رواني بودند. بين رشته تحصيلي و شيوع اختلال رواني رابطه معني داري بدست آمد (P=0.042) ميزان موارد سالم، اختلال خفيف، اختلال متوسط واختلال شديد دانشجويان سال اول به ترتيب 5/34%، 6/52%، 6/11%، 4/1% بدست آمده که به لحاظ آماري معنادار نبود (21).
در پژوهش صورت گرفته توسط جهانشير توکلي زاده و زهره خدادادي در دانشگاه علوم پزشکي گناباد نشان داد 6/31 درصد نمونه ها بالاتر از نقطه برش قرار داشتند ومشکوک به اختلال سلامت روان بودند. هم چنين ميزان شيوع موارد مشکوک به اختلال رواني در پسران ودختران به ترتيب 27درصد و33 درصد (P=0.599) و در دانشجويان مجرد ومتأهل به ترتيب 31 درصد و 33 درصد بوده است (P=0.909). که هيچ کدام از اين تفاوت ها از نظر آماري معني دار نبود. و با استفاده از نقطه برش 6 در اين مقياس ها مشخص گرديد دانشجويان از نظر ناسازگاري اجتماعي و شکايات جسماني نسبت به اضطراب و افسردگي وضعيت نامساعد تري داشتند ولي تفاوت معني داري بين اين نمرات و عوامل جمعيت شناختي جنس (P=0.891)، وضعيت تأهل (P=0.220) و رشته هاي تحصيلي (P=0.455) وجود نداشت (22).
در بررسي محمد حسن لطفي وهمکاران ايشان بين وضعيت سلامت رواني و وضعيت تأهل دانشجويان اختلاف معني داري به بدست نيامد. در اين مطالعه ارتباط معني دار بين سطوح مختلف نمره GHQ و رشته تحصيلي دانشجويان بدست آمد (P=0.04) به طوري که بيشترين فراواني 23≤ GHQ متعلق به دانشجويان رشته پرستاري و مامايي 2/42% و کمترين آن مربوط به دانشجويان بهداشت بود 4/33% (23).
در پژوهش هاي صورت گرفته توسط احمد علي نوربالا و همکاران اعتبار همزمان پرسشنامه غربالگري GHQ-28 و SCL-90 بر روي نمونه 90 نفري نشان داده که ضريب همبستگي دو متغييري پيرسون بين نمرات 90 آزمودني در مقياس فرعي اضطراب GHQ-28، SCL-90 برابر،75 %، در مقياس شکايات و علائم جسماني دو آزمون 67/0 و بين مقياس افسردگي دو آزمون برابر با 72/0 بوده است. همبستگي بين نمرات 90 آزمودني در مقياس هاي علائم جسماني، اضطراب، اختلال عملکرد اجتماعي و افسردگي با نمره کل آزمون 28 سؤالي GHQ-28 بترتيب برابر 80/0، 92/0، 75/0 ،88/0 بوده است (24).
در مطالعه عباسي و همکاران که در دانشگاه ياسوج انجام گرفت بالاترين مقياس نه گانه آزمون SCL-90 در افراد به ترتيب افکار پارانوئيد، روانپریشی وحساسيت بين فردي بود (25).
مطالعات خارجي
در سال 2000 در انگلستان دانشجويان سال اول رشته پزشکي با سال اول رشته غير پزشکي از لحاظ ميزان آسيب شناسي رواني مورد مقايسه قرار گرفتند وتفاوت معني داري ميان دو گروه يافت نشد. اين مطالعه مشکلات روان شناختي در دانشجويان پزشکي را به جنبه هاي مختلف زندگي شغلي آنها مرتبط دانسته است تا خصوصيات ذاتي وشخصيتي آنها (26).
در مطالعه اي درسال 2001در شيلي دانشجويان سال اول پزشکي ودانشجويان سال چهارم مورد مقايسه قرار گرفتند ودانشجويان سال اول ميزان بالاتري از آسيب شناسي رواني را نشان دادند که از لحاظ آماري معني دار بود، ولي تفاوتي ميان شيوع کلي آسيب شناسي رواني در اين گروه با جمعيت عمومي يافت نشد (27).
در بررسي Roughen OA (1993) مشخص شد که ميزان اختلالات رواني در افراد مجرد بيشتر از افراد متأهل مي باشد و اين اختلاف معني دار بود (28).
در بررسي Moss MS و همکاران (2007) مشخص شد که زنان از مشکلات رواني بيشتري در مقايسه با مردان برخوردارند (29).
در بررسي Mc Line F و همکاران (2005) مشخص شد که شيوع مشکلات رواني در دانشجويان مکزيکي بالاست. مشکلات حاضر با افزايش سن و مقطع تحصيلي افزايش مي يافت (30).
Sylvan B (2003) در مطالعه خود مشخص کرد که دانشجويان ساکن در مجتمع هاي دانشجويي در مقايسه با ساير دانشجويان داراي سلامت رواني کمتري هستند. همچنين دانشجويان مجرد سلامت رواني کمتري دارند (31).
مطالعه Jerald (2004) چنين عنوان مي کند که سلامت روان دانشجويان با افزايش سن و تجرد کاهش مي يابد. در اين مطالعه تفاوتي بين جنس دختر و پسر وجود نداشت (32).

فصل سوم
مواد و روش کار

اين مطالعه توصيفي _ تحليلي (cross-sectional) است که در آن 790 نفر از دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم در نيم سال دوم سال تحصيلي 90-1389 از طريق سرشماري مورد بررسي قرار گرفتند که از این میان پس از ریزش 102 نمونه 688 مورد قابل استناد (225 مرد و 463 زن) حاصل شد. ابزار اندازه گيري سلامت روانی پرسشنامه 28 سؤالي GHQ-28 بود. اين پرسشنامه در سال 1979 توسط گلدبرگ وهيلر به منظور غربالگري اختلالات روان شناختي غير سایکوتيک طراحي شده است. مطالعات مختلف در ايران توسط پالاهنگ (33) يعقوبي (34) اعتبار آزمون را به ترتيب 91% و88% و مقادير آلفاي کرونباخ براي نشانه هاي جسماني 84%، کارکرد اجتماعي 79%، افسردگي 81% و وضعيت سلامت رواني 91% برآورد کرده اند.
نمره گذاري پرسشنامه هاي GHQ به دو صورت متداول مي باشد يکي روش نمره گذاري سنتي گلدبرگ که به صورت (0-0-1-1) است يعني گزينه هاي الف و ب نمره صفر و گزينه هاي ج و د نمره يک مي گيرند. در اين صورت حداکثر نمره آزمودني در پرسشنامه GHQ-28 برابر با 28 خواهد شد. روش ديگر نمره گذاري، نمره گذاري ليکرت مي باشد که به صورت (0-1-2-3) است يعني گزينه الف صفر، گزينه ب نمره 1، گزينه ج نمره 2 و گزينه د نمره3 مي گيرد. حداکثر نمره ي آزمودني با اين روش نمره گذاري در پرسشنامه GHQ-28 84 خواهد شد.
لازم به ذکر است که فرم اصلي اين پرسشنامه داراي 60 سؤال مي باشد (36) اين پرسشنامه به صورت فرم هاي 30سؤالي، 12سؤالي و 28 سؤالي در مطالعات مختلف مورد استفاده قرار گرفته است (37,38).
آزمون 28 سؤالي از 4 مقياس تشکيل شده است:
خرده مقياس A: براي علائم جسمي (از سؤال 1تا 7)
خرده مقياس B: براي اضطراب وبي خوابي (از سؤال 8تا14)
خرده مقياس C:براي اختلال در عملکرد اجتماعي (از سؤال 15تا21)
خرده مقياس D: براي افسردگي شديد (از سؤال 22تا 28)
در اين مطالعه نمرات هر آزمودني در هر يک از خرده مقياس ها به روش ليکرت و به بطور جداگانه مشخص ودر زير اوراق نوشته شد و پس ازآن نمره چهار زير مقياس جمع زده و نمره کلي بدست آمد. نقطه برش اين پرسشنامه در تحقيقات متعدد در کشور بين 23 تا 21 تعيين شده است (39).
در اين آزمون از نقطه برش 23 براي کل نمره و نقطه برش 6 براي هر خرده مقياس استفاده شده است (40,41).
پرسشنامه GHQ در مورد 3 گروه از بيماران از کارايي خوبي برخوردار نيست (گلدبرگ، 1972):
افراد مقاوم و دفاعي
بيماران مبتلا به دمانس، اسکيزوفرنياي مزمن و هايپومانيا
بيماران مبتلا به اختلالات بسيار طولاني مدت
موارد کاربرد GHQ متعدد است که به نقل از گلد برگ (1972) به برخي از آنها اشاره مي شود:
توصيف تابلوي باليني بيماران رواني
شناسايي بيمار هاي رواني نا آشکار که نشانه هاي جسماني شان به طريق ديگري قابل بيان نيست و با يک اختلال عاطفي همراه مي شود.
ارزيابي شيوع لحظه اي بيماري هاي رواني بويژه اخلالات خفيف در مطالعات مقطعي
مورد ايده آل آن، استفاده در مرحله اول پژوهش دو مرحله اي به عنوان آزمون غربالگري است.
درپژوهش صورت گرفته با هماهنگي اداره آموزش دانشکده ها و طبق برنامه کلاسي رشته هاي تحصيلي، به مدت يک ماه در زماني که دانشجويان در شرايط امتحان يا قبل از امتحانات نبودند و با کمک گرفتن از نمايندگان کلاس ها به کلاس ها مراجعه شد. در هرکلاس ابتدا قبل از توزيع پرسشنامه ها چند دقيقه اي در مورد پژوهش براي افرادي که مايل به دريافت نتيجه آزمون GHQ-28 بودند صحبت شد. در ضمن دانشجوياني که در کلاس حضور نداشتند اين امکان را داشتند که پرسشنامه را در خوابگاه و يا از طريق دوستان خود پر نمايند. صفحه اول پرسشنامه شامل پرسشنامه مشخصات فردي بود که متغيير هاي جنس، وضعيت تأهل، رشته تحصيلي، ترم تحصيلي، شهر و استان محل سکونت دائم را مورد ارزيابي قرار مي داد هم چنين در همين صفحه قسمتي براي نام و نام خانودگي، شماره تماس و پست الکترونيک در نظر گرفته شده و از علاقمندان به شرکت در مرحله دوم طرح خواسته شده بود که اين قسمت را تکميل کنند. پس از تصحيح پرسشنامه GHQ-28، از بين افراد داوطلب 100 نفر به صورت تصادفي انتخاب شدند بطوري که 50 نفر از آنان آزمون GHQ مختل و 50 نفر آزمون نرمال داشتند و از آنان خواسته شد که در آزمون دوم با پرسشنامه SCL-90 شرکت کنند.
در تجزيه و تحليل داده ها بعد مسافت که يکي از متغيير هاي طرح تحقيقاتي است فاصله ي مراکز استان ها تا شهر قم (به استثناي شهر کاشان) مورد استفاده قرار گرفت.
در رابطه با پرسشنامه SCL-90 روايي و پايایي اين پرسشنامه در 940 مطالعه به اثبات رسيده است .در کشور ما نيز اين پرسشنامه توسط ميرازي (43) استاندارد شده و روايي آن بين 77/0 تا 90/0 بدست آمده است (25).
اين پرسشنامه در واقع به خود سنجي نشانگان روانشناختي فرد در مقياس 5 درجه اي از ميزان هيچ تا به شدت مي پردازد. 90 ماده ي اين آزمون 9 بعد مختلف شکايات جسماني، وسواس _ اجبار، حساسيت در روابط متقابل، افسردگي، اضطراب، پرخاشگري و خصومت، ترس مرضي، افکار پارانوئيد و روان پريشي را ارزيابي مي کند.SCL-90 در موارد متعددي از جمله به عنوان ابزار سرند کردن، ابزار مورد يابي مختلف روانپزشکي، ارزيابي شدت نشانه ها، به عنوان ابزار اندازه گيري توصيفي آسيب شناسي رواني در جمعيت بيماران مختلف به کار رفته است (42).
شاخص هاي کلي آزمون ScL-90 :
ضريب کلي علائم مرضي (GSI) : اين شاخص نشان دهنده سطح يا عمق اختلال مي باشد و اطلاعاتي را راجع به تعداد علائم و شدت ناراحتي بدست مي دهد. در مواردی که احتياج به يک سنجش باشد از آن استفاده مي شود.
معيار ضريب ناراحتي (PSDI) : يک سنجش خالص از شدت ناراحتي است.
جمع علائم مرضي (PSI) : به طور ساده شماره تعداد علائمي است که آزمودني به صورت مثبت گزارش مي نمايد.
در اين تحقيق از شاخص هاي روایي GSI استفاده شد (43). براي محاسبه GSI ابتدا جمع کل نمره هاي بدست آمده از علايم 9 بعدي محاسبه وسپس بر تعداد سؤالات آزمون (90) تقسيم شد .GSI کمتر از يک نشان گر فرد سالم و بدون علايم رواني، GSI بيشتر ومساوي يک نشان گر حالت مرضي و GSI بيشتر يا مساوي 3 نشان گر داشتن حالت روان پریشي درنظر گرفته شد. (و اساس همين معيار ها براي ابعاد مختلف آزمون).
با استفاده از نرم افزار آماري SPSS ابتدا آناليز تک متغييره صورت گرفت بدين نحو که در مورد متغيير هاي کيفي فراواني هاي مطلق و نسبي و در مورد متغيير هاي کمي شاخص هاي مرکزي و پراکندگي محاسبه شد. در آناليز دو متغييره نيز متغيير وابسته بر حسب متغيير هاي مستقل مورد بررسي قرار گرفت.برای بررسي ارتباط بين متغيير ها از تست هاي Fishers Exact test،Mann-whitney test ، kruskal-wallis test و Chi-square test استفاده شد.
فصل چهارم
نتايج

در اين مطالعه که در سال تحصیلی 90- 1389 برروي دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم انجام شد پس از ریزش 102 نمونه غیر قابل استناد نتايج زير بدست آمد:
هدف 1 : تعيين سلامت رواني دانشجويان بر حسب جنسيت
جدول 4-1- فراواني سلامت رواني بر حسب جنس در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
جنس GHQ<23 GHQ≥ 23 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد در صد
مرد 141 7/62 84 3/37 225 7/32
زن 287 62 176 38 463 3/67
کل 428 2/62 260 8/37 688 100
با استفاده از آزمون آماري Fishers Exact test تفاوت آماري معني داري بين دوگروه زن و مرد از نظر سلامت رواني بدست نيامد. (p=0.933)
هدف 2: تعيين سلامت رواني دانشجويان بر حسب وضعيت تأهل
جدول 4-2- فرواني سلامت رواني بر حسب وضعيت تأهل در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
وضعيت تأهل GHQ<23 GHQ≥ 23 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
مجرد 365 8/63 207 2/36 572 1/83
متأهل 63 3/54 53 7/45 116 9/16
کل 428 2/62 260 8/37 688 100
با استفاده از آزمون آماري Fishers Exact testتفاوت آماري معني داري بين گروه مجرد و متأهل از نظر سلامت رواني بدست نيامد. (p=0.059)
هدف 3: تعيين سلامت رواني دانشجويان برحسب بومي و غير بومي بودنجدول 4-3- فراواني سلامت رواني برحسب بومي و غير بومي بودن در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
وضعيت بومي وغير بومي بودن GHQ<23 GHQ≥ 23 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
بومي 308 6/64 169 4/35 477 3/69
غير بومي 120 9/56 91 1/43 211 7/30
کل 428 2/62 260 8/37 688 100
با استفاده از آزمون آماري Fishers Exact test تفاوت آماري معني داري بين دو گروه بومي وغير بومي از نظر سلامت رواني بدست نيامد. (p=0.061)
هدف4: تعيين سلامت رواني دانشجويان بر حسب بعد مسافت
با استفاده از آزمون آماري Mann-whitney test , kruskal-wallis tast رابطه ي معني داري بين بعد مسافت و سلامت رواني بدست نيامد.(p>0.05)
هدف 5 : تعيين سلامت رواني دانشجويان برحسب رشته تحصيلي
جدول 4-4- فراواني سلامت رواني بر حسب رشته تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
رشته تحصيلي GHQ<23 GHQ≥ 23 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
پزشکي 76 1/55 62 9/44 138 1/20
پرستاري 84 7/58 59 3/41 143 8/20
مامايي 39 4/68 18 6/31 57 3/8
بهداشت محيط 38 4/59 26 6/40 64 3/9
بهداشت حرفه اي 26 4/63 15 6/36 41 6
بهداشت عمومي 31 3/63 18 7/36 49 1/7
هوشبري 40 3/83 8 7/16 48 7
اتاق عمل 44 863 25 2/36 69 10
علوم آزمايشگاهي 32 2/76 10 8/23 42 1/6
فوريت هاي پزشکي 18 6/48 19 4/51 37 4/5
کل 428 2/62 260 8/37 688 100
با استفاده از آزمون آماري Chi-square test رابطه آماري معني داري بين رشته تحصيلي و سلامت رواني بدست آمد .(P=0.015)
بر اساس نتايج بدست آماده بيشترين ميزان اختلال( GHQ≥ 23)از بين رشته هاي موجود دانشگاه علوم پزشکي قم در رشته ي فوريت هاي پزشکي بوده است.
نمودار 4-1 رابطه ي آزمون GHQ با رشته ي تحصيلي
نمودار 4-2 : مقایسه ی میانگین نمرات آزمون GHQ در رشته های تحصیلی مختلف
هدف 6: تعيين وضعيت سلامت رواني دانشجويان برحسب مقطع تحصيلي
جدول 4-5- فراواني سلامت رواني بر حسب مقطع تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
مقطع تحصيلي GHQ<23 GHQ≥ 23 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
دکتراي حرفه اي 76 1/55 62 9/44 138 1/20
کارشناسي 321 2/64 179 8/35 500 7/72
کارداني 31 62 19 38 50 3/7
کل 428 2/62 260 8/37 688 100
با استفاده از آزمون آماري Chi-square tests رابطه آماري معني داري ببين مقطع تحصيلي و سلامت رواني بدست نيامد.(P=0.147)
هدف 7: تعيين وضعيت سلامت رواني دانشجويان برحسب ترم تحصيلي
جدول4-6- فراواني سلامت رواني بر حسب ترم تحصيلي در دانشچويان دانشگاه علوم پزشکي قم
ترم تحصيلي GHQ<23 GHQ≥ 23 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
يک 123 6/67 59 4/32 182 5/26
دو 91 3/62 55 7/37 146 2/21
سه 43 6/60 28 4/39 71 3/10
چهار 63 3/64 35 7/35 98 2/14
پنج 29 4/74 10 6/25 39 7/5
شش 30 2/46 35 8/53 65 4/9
هشت 28 2/46 11 2/28 39 7/5
ده 6 50 6 50 12 7/1
دوازده 5 7/35 9 3/64 14 2
چهارده 10 5/45 12 5/54 22 2/3
کل 428 2/62 260 8/37 688 100
با استفاده از آزمون آماري Chi-square tests رابطه ي آماري معني داري بين ترم تحصيلي و سلامت رواني بدست آمد. (p=0.012)
بر اساس نتايج بدست آمده بيشترين ميزان اختلال23) (GHQ≥ در بين ترم هاي تحصيلي مختلف از آن ترم دوازدهم است که شامل دانشجويان پزشکي ترم دوازده اين دانشگاه است.
نمودار 4-3 : رابطه ي آزمون GHQ با ترم تحصيلي

نمودار 4-4 : مقایسه ی میانگین نمرات آزمون GHQ در ترم های تحصیلی مختلف
هدف8 : تعيين وضعييت سلامت رواني 100تن از دانشجويان توسط آزمون SCL-90 ومقايسه آن با آزمون GHQ-28
جدول 4-7 مقایسه ی نتايج آزمون GHQ وSCL
GHQScL سالم(نمره<1) مختل(نمره≥1) کل سالم(نمره<23) 45 5 50 مختل( نمره≥23) 30 20 50 کل 75 25 100 با استفاده از مقايسه تک تک نتايج بدست آمده از آزمون SCL با GHQ از ميان 50 نمونه سالم با آزمون GHQ 5 نمونه با آزمون SCL داراي اختلال و ازميان 50 نمونه داراي اختلال دراين آزمون 30 نمونه با آزمون SCL سالم تشخيص داده شده اند.
جدول 4-8- مقایسه ی نتايج آزمون GHQ و خرده مقياس هاي SCL
ScL
GHQ بدون اختلال در تمام مقياس هاي SCL(نمره<1) حداقل داراي یک مقياس SCL مختل (نمره≥1) کل سالم(نمره<23) 33 17 50 مختل(نمره≥23) 12 38 50 کل 45 55 100 با استفاده از مقايسه تک تک مقياس هاي بدست آمده از آزمون SCL با نتايج آزمون GHQ 17 نمونه از 50نمونه سالم در آزمون GHQ حداقل يک قياس مختل در آزمون SCL داشتند و از 50نمونه داراي اختلال در آزمون GHQ 12نمونه فاقد هرگونه اختلال در مقياس هاي آزمون SCL بودند.
در ادامه به بررسي رابطه ميان خرده مقياس هاي آزمون GHQ و متغيير هاي مختلف مي پردازيم.
جدول 4-9- فراواني علايم جسماني برحسب جنسيت در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
جنس نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
مرد 116 6/51 109 4/48 225 7/32
زن 246 1/53 217 9/46 463 3/67
کل 362 6/52 326 4/47 688 100
با استفاده از آزمون آماري Fishers Exact test تفاوت آماري معني داري بين دو گروه زن و مرد از نظر علايم جسماني بدست نيامد.(P=0.745)جدول 4-10- فراواني اضطراب و بي خوابي بر حسب جنسيت در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
جنس نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
مرد 124 1/55 101 9/44 225 7/32
زن 252 4/54 211 6/45 463 3/67
کل 376 7/54 312 3/45 688 100
با استفاده از آزمون آماری Fishers Exact test تفاوت معني داري بين دو گروه مرد و زن از نظر اضطراب و بي خوابي بدست نيامد.(p=0.871)
جدول 4-11- فراواني اختلال کارکرد اجتماعي برحسب جنسيت در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
جنس نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
مرد 89 6/39 136 4/60 225 7/32
زن 148 32 315 68 463 3/67
کل 237 4/34 451 6/65 688 100
با استفاده از آزمون آماري Fishers Exact test تفاوت معني داري بين دو گروه زن و مرد از نظر اختلال عملکرد اجتماعي بدست نيامد.(p=0.060)
جدول4-12- فراواني افسردگي برحسب جنسيت در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
جنس نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد در صد تعداد در صد تعداد در صد
مرد 174 3/77 51 7/22 225 7/32
زن 355 7/76 108 3/23 463 3/67
کل 529 9/76 159 1/23 688 100
با استفاده از آزمون آماري Fishers Exact test تفاوت معني داري بين دو گروه زن و مرد از نظر افسردگي بدست نيامد.(p=0.923)
جدول 4-13- فراواني علايم جسماني برحسب وضعيت تأهل در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
وضعيت تاهل نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
مجرد 300 4/52 272 6/47 572 1/83
متاهل 62 4/53 54 6/66 116 9/16
کل 362 6/52 326 4/47 688 100
با استفاده از آزمون آماري Fishers Exact test تفاوت معني داري بين دو گروه مجرد و متاهل از نظر علايم جسماني بدست نيامد.(p=0.919)
جدول 4-14- فراواني اضطراب و بي خوابي برحسب وضعيت تاهل در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
وضعيت تاهل نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
مجرد 318 6/55 254 4/44 572 1/83
متاهل 58 50 58 50 116 9/16
کل 376 7/54 312 3/45 688 100
با استفاده از آزمون آماري Fishers Exact test تفاوت آماري معني داري بين دو گروه مجرد و متاهل از نظر اضطراب و بي خوابي بدست نيامد.(p=0.506)
جدول 4-15- فراواني اختلال کارکرد اجتماعي برحسب وضعيت تاهل در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
وضعيت تاهل نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
مجرد 199 8/34 373 2/65 572 1/83
متاهل 38 8/32 78 2/67 116 9/16
کل 273 4/34 451 6/65 688 100

با استفاده از آزمون آماري Fishers Exact test تفاوت آماري معني داري بين دو گروه مجرد و متاهل از نظر اختلال کاکرد اجتماعي بدست نيامد.(p=0.748)
جدول 4-16- فراواني افسردگي برحسب وضعيت تاهل در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
وضعيت تاهل نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
مجرد 444 6/77 128 4/22 572 1/83
متاهل 85 3/73 31 7/26 116 9/16
کل 529 9/76 159 1/23 688 100
با استفاده از آزمون آماري Fishers Exact test تفاوت آماري معني داري بين دو گروه مجرد و متاهل از نظر افسردگي بدست نيامد.(P=0.334)
جدول 4-17- فراواني علايم جسماني برحسب بومي و غير بومي بودن در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
وضعيت بومي و غير بومي بودن نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
بومي 259 3/54 218 7/45 477 3/69
غير بومي 103 8/48 108 2/51 211 7/30
کل 362 6/52 326 4/47 688 100
با استفاده از آزمون آماري Fishers Exact test تفاوت آماري معني داري بين دو گروه بومي و غير بومي از نظر علايم جسماني بدست نيامد.(p=0.187)
جدول 4-18- فراواني اضطراب و بي خوابي برحسب بومي و غير بومي بودن در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
وضعيت بومي وغير بومي بودن نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
بومي 256 7/53 221 3/46 477 3/69
غير بومي 120 9/56 91 1/43 211 7/30
کل 376 7/54 312 3/45 688 100
با استفاده از آزمون آماري Fishers Exact test تفاوت آماري معني داري بين دو گروه بومي و غير بومي از نظر اضطراب و بي خوابي بدست نيامد.(p=0.456)
جدول 4-19- فراواني اختلال کارکرد اجتماعي برحسب بومي و غير بومي بودن در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
وضعيت بومي وغير بومي بودن نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
بومي 173 3/36 304 7/63 477 3/69
غير بومي 64 3/30 147 7/69 211 7/30
کل 237 4/34 451 6/65 688 100

با استفاده از آزمون آماري Fishers Exact test تفاوت آماري معني داري بين دو گروه بومي و غير بومي از نظر اختلال عملکرد اجتماعي بدست نيامد.(p=0.281)
جدول 4-20- فراواني افسردگي برحسب بومي و غير بومي بودن در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
وضعيت بومي وغير بومي بودن نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
بومي 361 7/75 116 3/24 477 3/69
غير بومي 168 6/79 43 4/20 211 7/30
کل 529 9/76 159 1/23 688 100
با استفاده از آزمون آماري Fishers Exact test تفاوت آماري معني داري بين دو گروه بومي و غير بومي از نظر افسردگي بدست نيامد.(p=0.281)
با استفاده از آزمون آماري Mann-Whitney test رابطه آماري معني داري بين هيچ يک از خرده مقياس هاي آزمون GHQ با بعد مسافت بدست نيامد.(p>0.05)
جدول 4-21- فراواني علايم جسماني برحسب رشته تحصيلي در داشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
رشته تحصيلي نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
پزشکي 66 8/47 72 2/52 138 1/20
پرستاري 78 5/54 65 5/45 143 8/20
مامايي 28 1/49 29 9/50 57 3/8
بهداشت محيط 30 9/46 34 1/53 64 3/9
بهداشت حرفه اي 25 61 16 39 41 6
بهداشت عمومي 29 2/59 20 8/40 49 1/7
هوشبري 28 3/58 20 7/41 48 7
اتاق عمل 37 6/53 32 4/46 69 10
علوم آزمايشگاهي 26 9/61 16 1/38 42 1/6
فوريتهاي پزشکي 15 5/40 22 5/59 37 /54
کل 362 6/52 326 4/47 688 100
با استفاده از آزمون آماري Chi-square test تفاوت آماري معني داري بين رشته تحصيلي و علايم جسماني بدست نيامد.(p=0.448)
جدول 4-22- فراواني اضطراب و بي خوابي برحسب رشته تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
رشته تحصيلي نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
پزشکي 74 6/53 64 4/46 138 1/20
پرستاري 69 3/48 74 7/51 143 8/20
مامايي 34 6/59 23 4/40 57 3/8
بهداشت محيط 33 6/51 31 4/48 64 3/9
بهداشت حرفه اي 27 9/65 14 1/34 41 6
بهداشت عمومي 30 2/61 19 8/38 49 1/7
هوشبري 32 7/66 16 3/33 48 7
اتاق عمل 38 1/55 31 9/44 69 10
علوم آزمايشگاهي 25 5/59 17 5/40 42 1/6
فوريتهاي پزشکي 14 8/37 23 2/62 37 4/5
کل 312 3/45 376 7/54 688 100
با استفاده از آزمون آماري Chi-square test تفاوت آماري معني داري بين رشته تحصيلي واضطراب وبي خوابي بدست نيامد.(p=0.137)
جدول4-23- فراواني اختلال کارکرد اجتماعي برحسب رشته تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
رشته تحصيلي نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
پزشکي 33 9/23 105 1/76 138 1/20
پرستاري 60 42 83 58 143 8/20
مامايي 25 9/43 32 1/56 57 3/8
بهداشت محيط 17 6/26 47 4/73 64 3/9
بهداشت حرفه اي 15 6/36 26 4/63 41 6
بهداشت عمومي 14 6/28 35 4/71 49 1/7
هوشبري 23 9/47 25 1/52 48 7
اتاق عمل 24 8/34 45 2/65 69 10
علوم آزمايشگاهي 11 2/26 31 8/73 42 1/6
فوريتهاي پزشکي 15 5/40 22 5/59 37 4/5
کل 273 4/34 451 6/65 688 100
با استفاده از آزمون آماري Chi-square test رابطه آماري معني داري بين رشته تحصيلي و اختلال کارکرد اجتماعي بدست آمد.(p=0.013)
با استفاده از نتايج بدست آمده بيشترين ميزان اختلال در کارکرد اجتماعي در بين رشته هاي مختلف مربوط به رشته پزشکي(1/76%) است.

نمودار 4-5 رابطه بين اختلال کارکرد اجتماعي با رشته تحصيلي

نمودار 4-6 : مقایسه ی میانگین نمرات خرده مقیاس اختلال کارکرد اجتماعی در رشته های تحصیلی مختلف
جدول4-24- فراواني افسردگي برحسب رشته تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
رشته تحصيلي نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
پزشکي 118 5/58 20 5/14 138 1/20
پرستاري 96 1/67 47 9/32 143 8/20
مامايي 40 2/70 17 8/29 57 3/8
بهداشت محيط 51 7/79 13 3/20 64 3/9
بهداشت حرفه اي 33 5/80 8 5/19 41 6
بهداشت عمومي 40 6/81 9 4/18 49 1/7
هوشبري 41 4/85 21 4/30 48 7
اتاق عمل 48 6/69 21 4/30 69 10
علوم آزمايشگاهي 38 5/90 4 5/9 42 1/6
فوريتهاي پزشکي 24 9/64 13 1/35 37 4/5
کل 529 6/76 159 1/23 688 100

با استفاده از آزمون آماري Chi-square test رابطه آماري معني داري بين رشته تحصيلي وافسردگي بدست آمد.(p=0.01)
بر اساس نتايج يدست آمده بيشترين ميزان افسردگي در بين رشته هاي مختلف مربوط به رشته فوريتهاي پزشکي (1/35%) مي باشد

نمودار 4-7 : رابطه بين افسردگي با رشته تحصيلي

نمودار 4-8 : مقایسه ی میانگین نمرات خرده مقیاس افسردگی در رشته های تحصیلی مختلف
جدول 4-25- فراواني علايم جسماني بر حسب مقطع تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
مقطع تحصيلي نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
دکتراي حرفه اي 66 8/47 72 2/52 138 1/20
کارشناسي 268 6/53 232 4/46 500 7/72
کارداني 28 56 22 44 50 3/7
کل 362 6/52 326 4/47 688 100
با استفاده از آزمون آماري Chi-square test رابطه آماري معني داري بين مقطع تحصيلي و علايم جسماني بدست نيامد.(p=0.429)
جدول 4-26- فراواني اضطراب و بي خوابي بر حسب مقطع تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
مقطع تحصيلي نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
دکتراي حرفه اي 74 6/53 64 4/46 138 1/20
کارشناسي 274 8/54 226 2/45 500 7/72
کارداني 28 56 22 44 50 3/7
کل 376 7/54 312 3/45 688 100
با استفاده از آزمون آماري Chi-square test رابطه آماري معني داري بين مقطع تحصيلي و اضطراب و بي خوابي بدست نيامد.(p=0.951)
جدول 4-27- فراواني اختلال کارکرد اجتماعي بر حسب مقطع تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
مقطع تحصيلي نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
دکتراي حرفه اي 33 9/23 105 1/76 138 1/20
کارشناسي 184 8/36 316 2/63 500 7/72
کارداني 20 40 30 60 50 3/7
کل 237 4/34 451 6/65 688 100
با استفاده از آزمون آماري Chi-square test رابطه آماري معني داري بين مقطع تحصيلي و اختلال کارکرد اجتماعي بدست آمد.(p=0.013)
بر اساس نتايج بدست آمده بيشترين ميزان اختلال کارکرد اجتماعي در بين مقاطع تحصيلي مختلف مربوط به مقطع دکتري حرفه اي (1/76%)مي باشد.
نمودار 4-9 : رابطه بين اختلال کارکرد اجتماعي با مقطع تحصيلی

نمودار 4-10 : مقایسه ی میانگین نمرات خرده مقیاس اختلال کارکرد اجتماعی در مقاطع تحصیلی مختلف
جدول 4-28- فراواني افسردگي بر حسب مقطع تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
مقطع تحصيلي نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
دکتراي حرفه اي 118 5/85 20 5/14 138 1/20
کارشناسي 375 75 125 25 500 7/72
کارداني 36 72 14 28 50 3/7
کل 529 9/76 159 1/23 688 100
با استفاده از آزمون آماري Chi-square test رابطه آماري معني داري بين مقطع تحصيلي و افسردگي بدست آمد.(p=0.013)
بر اساس نتايج بدست آمده بيشترين ميزان افسردگي در بين مقاطع مختلف مربوط به مقطع کارداني (28%) مي باشد.
نمودار 4-11 رابطه بين افسردگي با مقطع تحصيلي

نمودار 4-12 : مقایسه ی میانگین نمرات خرده مقیاس افسردگی در مقاطع تحصیلی مختلف
جدول 4-29- فراواني علايم جسماني برحسب ترم تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
ترم تحصيلي نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
يک 105 7/57 77 3/42 182 5/26
دو 76 1/52 70 9/47 146 2/21
سه 30 3/42 41 7/57 71 3/10
چهار 57 2/58 41 8/41 98 2/14
پنج 22 4/56 17 6/43 39 7/5
شش 24 9/36 41 1/63 65 4/9
هشت 27 2/69 12 8/30 39 7/5
ده 5 7/41 7 3/58 12 7/1
دوازده 6 9/42 8 1/57 14 2
چهارده 10 5/45 12 5/54 22 2/3
کل 362 6/52 326 4/47 688 100
با استفاده از آزمون آماري Chi-square test رابطه آماري معني داري بين ترم تحصيلي و علایم جسمانی بدست آمد.(p=0.028)
که بر اساس نتايج بدست آمده بيشترين ميزان آن در بين ترمهای مختلف مربوط به ترم ششم مي باشد.

نمودار 4-13 : رابطه ی بین علایم جسمانی با ترم تحصیلی

نمودار 4-14 : مقایسه ی میانگین نمرات خرده مقیاس علایم جسمانی در ترم های تحصیلی مختلف
جدول 4-30- فراواني اضطراب و بي خوابي بر حسب ترم تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
ترم
تحصيلي نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
يک 106 2/58 76 8/41 182
5/26
دو 82 2/56 64 8/43 146 2/21
سه 33 5/46 38 5/58 71 3/10
چهار 56 1/57 42 9/42 98 2/14
پنج 25 1/64 14 9/35 39 7/5
شش 29 6/44 36 4/55 65 4/9
هشت 24 5/61 15 5/38 39 7/5
ده 3 25 9 75 12 7/1
دوازده 5 7/35 9 3/64 14 2
چهارده 13 1/59 9 9/40 22 2/3
کل 376 7/54 312 3/45 688 100
با استفاده از آزمون آماري Chi-square test رابطه آماري معني داري بين ترم تحصيلي و اضطراب و بي خوابي بدست نيامد.(p=0.106)
جدول 4-31-جدول فراواني اختلال کارکرد اجتماعي برحسب ترم تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
ترم تحصيلي نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
يک 62 1/34 120 9/65 182 5/26
دو 53 3/36 93 7/63 146 2/21
سه 19 8/26 52 2/73 71 3/10
چهار 39 8/39 59 2/60 98 2/14
پنج 16 41 23 59 39 7/5
شش 22 8/33 43 2/63 65 4/9
هشت 19 7/48 20 3/51 39 7/5
ده 1 3/8 11 7/91 12 7/1
دوازده 2 3/14 12 7/85 14 2
چهارده 4 2/18 18 8/81 22 2/3
کل 237 4/34 451 6/65 688 100
با استفاده از آزمون آماري Chi-square test رابطه آماري معني داري بين ترم تحصيلي و اختلال کارکرد اجتماعي بدست نیامد.(p=0.060)
جدول 4-32- فراواني افسردگي بر حسب ترم تحصيلي در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي قم
ترم تحصيلي نمره<6 نمره≥6 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
يک 149 9/81 33 1/18 182 5/26
دو 119 5/81 27 5/18 146 2/21
سه 54 1/76 17 7/23 71 3/10
چهار 74 5/75 24 5/24 98 2/14
پنج 29 4/74 10 6/25 39 7/5
شش 35 8/53 30 2/46 65 4/9
هشت 30 9/76 9 1/23 39 7/5
ده 10 3/83 2 7/16 12 7/1
دوازده 12 7/85 2 3/14 14 2
چهارده 17 3/77 5 7/22 22 2/3
کل 529 9/76 159 1/23 688 100
با استفاده از آزمون آماري Chi-square test رابطه آماري معني داري بين ترم تحصيلي و افسردگي بدست آمد.(p=0.028)
بر اساس نتايج بدست آمده بيشترين ميزان افسردگي در بين ترمهای مختلف مربوط به ترم ششم مي باشد.

نمودار 4-15 : رابطه ی بین افسردگی با ترم تحصیلی

نمودار 4-16 : مقایسه ی میانگین نمرات خرده مقیاس افسردگی در ترم های تحصیلی مختلف
جدول 4-33- فراواني خرده مقياس هاي مختلف آزمون SCL-90 دربين 100 نمونه مورد بررسي
خرده مقياس نمره<1 نمره≥1 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
سوماتيزاسيون 83 83 17 17 100 100
وسواس 73 73 27 27 100 100
حساسيت 82 82 18 18 100 100
افسردگي 79 79 21 21 100 100
اضطراب 83 83 17 17 100 100
خصومت 84 84 16 16 100 100
اضطراب فوبيک 88 88 12 12 100 100
افکار پارانوئيد 52 52 48 48 100 100
حالات سايکوتيک 86 86 14 14 100 100

از بين خرده مقياس هاي آزمون SCL-90 در ميان 100 نمونه مورد بررسي (که از نظر GHQ 50 نمونه داراي اختلال و 50 نمونه سالم بودند) خرده مقياس افکار پارانوئيد با 48% بيشترين و حالات سايکوتيک با 14% کمترين فراواني را داشتند.
از ميان متغيير هاي مورد بررسي در پژوهش حاضر تنها موارد داراي رابطه آماري با خرده مقياس هاي آزمون SCL-90 آورده شده است و در مابقي متغييرها رابطه آماري معني داري بدست نيامده و P>0.05 حاصل شده است.
جدول 4-34- فراواني افسردگي درآزمون SCL-90 بر حسب مقطع تحصيلي در 100 نمونه مورد بررسي
مقطع تحصيلي نمره<1 نمره≥1 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
دکتراي حرفه اي 27 75 9 25 36 36
کارشناسي 50 7/84 9 3/15 59 59
کارداني 2 40 3 60 5 5
کل 79 79 21 21 100 100
با استفاده از آزمون آماري Chi-square test رابطه آماري معني داري بين افسردگي در آزمون SCL-90 و مقطع تحصيلي بدست آمد.(P=0.047)

نمودار 4-17 : رابطه افسردگي در آزمون SCL-90 با مقطع تحصيلي
جدول 4-35- فراواني اضطراب در آزمون SCL-90 بر حسب مقطع تحصيلي در 100 نمونه مورد بررسي
مقطع تحصيلي نمره<1 نمره≥1 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
دکتراي حرفه اي 28 8/77 8 2/22 36 36
کارشناسي 53 8/89 6 2/10 59 59
کارداني 2 40 3 60 5 5
کل 83 83 17 17 100 100
با استفاده از آزمون آماري Chi-square test رابطه آماري معني داري بين اضطراب در آزمون SCL-90 و مقطع تحصيلي بدست آمد.(P=0.010)

نمودار 4-18 رابطه اضطراب در آزمون SCL-90 با مقطع تحصيلي
جدول 4-36- فراواني خصومت در آزمون SCL-90 بر حسب مقطع تحصيلي در 100نمونه مورد بررسي
مقطع تحصيلي نمره<1 نمره≥1 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
دکتراي حرفه اي 31 1/86 5 9/13 36 36
کارشناسي 51 4/86 8 6/13 59 59
کارداني 2 40 3 60 5 5
کل 84 84 16 16 100 100
با استفاده از آزمون آماري Chi-square test رابطه آماري معني داري بين خصومت در آزمون scl-90 و مقطع تحصيلي بدست آمد.(p=0.023)

نمودار4-19 : رابطه خصومت درآزمون SCL-90 با مقطع تحصيلي
جدول 4-37- مقايسه فراواني GHQ-28 وscl-90 در 100نمونه مورد بررسي
SCL
GHQ-28 نمره<1 نمره≥1 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
23>GHQ 45 90 5 10 50 50
23≥ GHQ 30 60 20 40 50 50
کل 75 75 25 25 100 100
با استفاده از آزمون آماري Fishers Exact test رابطه آماري معني داري بين نمرات GHQ-28 و SCL-90 بدست آمد.(p=0.001)

نمودار 4-20 : رابطه نمرات GHQ-28 با SCL-90

نمودار 4-21 : مقایسه ی میانگین نمرات آزمون GHQ-28 با SCL-90
جدول 4-38- فراواني سوماتيزاسيون در آزمونSCL-90 بر حسب GHQ-28 در 100نمونه مورد بررسي
SCL
GHQ-28
نمره<1 نمره≥1 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
23>GHQ 46 92 4 8 50 50
23≤ GHQ 37 74 13 26 50 50
کل 83 83 17 17 100 100
با استفاده از آزمون آماري Fishers Exact test رابطه آماري معني داري بين سوماتيزاسيون در آزمون SCL-90 و GHQ-28 در 100نمونه مورد بررسي بدست آمد.(P=0.031)
جدول4-39- فراواني وسواس در آزمون SCL-90 بر حسب GHQ-28 در 100نمونه مورد بررسي
SCL
GHQ نمره<1 نمره≥1 کل
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
23>GHQ 41 82 9 18 50 50
23≤ GHQ 32 64 18 36 50 50
کل 73



قیمت: 10000 تومان