— (240)

2181225-819150دانشگاه آزاد اسلامی
واحد گرمسار
دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه جامعه شناسی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد
رشته جامعه شناسی
عنوان :
بررسی سرمایه اجتماعی درون – برون گروهی در فضای مجازی با تاکید بر دهمین انتخابات ریاست جمهوری
استاد راهنما :
دکتر مجتبی صداقتی فرد
استاد مشاور:
دکتر طاهره میرساردو
نگارش:
حسین رضاخواه
زمستان 1390
2076450-666750Islamic Azad University
Garmsar Branch
Faculty of Literature and humanistic, Department of Sociology
Thesis for a master’s degree
Field of sociology
Title:
Examining bounding and bridging social capital of Iranian users of cyber space with emphasis on Iraǹ s tenth presidential election
Supervisor:
Dr Mojtaba Sedaghati Fard
Advisor:
Dr Tahereh Mirsardou
Research:
Hossein Rezakhah
Winter: 2012
هر پژوهشی برآیند کاری گروهی است، که محقق به نمایندگی از گروه، وظیفه خطیر ارائه آن را به دوش می کشد لذا بر خود واجب می دانم که از زحمات آقای دکتر صداقتی فرد که راهنمایی بنده را در انجام این پروژه را بر عهده داشته اند کمال امتنان، تشکر و قدردانی را دارم. بی شک این پروژه بدون شجاعت علمی ایشان هرگز محقق نمی شد.
همچنین از راهنمائی های ارزشمند استاد بزرگوار سرکار خانم دکتر میرساردو که سمت مشاور این رساله بر عهده ایشان بوده، تشکر و قدردانی می نمایم .
از بردار بزگوارم جناب آقای دکتر علیرضا رضاخواه که با نکات ارزشمندشان من را در انجام این پروژه یاری رساندن، کمال تشکر را دارم.
در خاتمه از سرکار خانم دکتر پیراهری که قبول زحمت فرمودند و داوری این رساله را بر عهده گرفتند و اشکالات آن را به من گوشزد کردند کمال تشکر را دارم.
پدر و مادر عزیزم
نه می توانم موهایی را که فداکارانه به خاطرم سپید کرده اید
سیاه کنم
و نه روز و ساعت هایی را که ایثار کرده اید تا باعث افتخارتان شوم
به عقب بازگردانم
تنها
از خداوند
توفیق شکرگزاری نعمت بزرگش
و عصای دست بودن تان را
تا آخر عمر
خواستارم
فهرست مطالب
چکیده 1
1-1 مقدمه3
2-1 بیان مسئله3
3-1 ضرورت و اهمیت تحقیق8
4-1 اهداف تحقیق9
2- 1 مقدمه11
2-2 مروری بر ادبیات11
3-2 مبانی نظری22
1-3-2 الگوی جامعه شناختی سیاسی23
2-3-2 دیدگاه کارکردگرایی24
1-2-3-2 کارکرد25
2-2-3-2 ساخت27
3-2-3-2 یکپارچگی28
4-2-3-2 تعادل28
5-2-3-2 ارزش ها29
3-3-2 دیدگاه مبادله30
1-3-3-2 پاداش30
2-3-3-2 انگیزش31
3-3-3-2 سود31
4-3-3-2 اراده گرایی32
5-3-3-2 تایید اجتماعی32
4-3-2 الگوی اقتصاد سیاسی33
1-4-3-2 دیدگاه انتخاب عاقلانه33
2-4-3-2 دیدگاه انتخاب عاقلانه اصلاح شده34
5-3-2 الگوی روان شناسی سیاسی34
1 -5-3-2 دیدگاه روانی سیاسی تحلیل رفتار انتخاباتی مکتب مطالعاتی شیکاگو34
2-5-3-2 دیدگاه شناختی(طراحواره افراد)35
3-5-3-2 دیدگاه رونالد اینگلهارت35
6-3-2 دیدگاه رابرت پاتنام37
7-3-2 دیدگاه فرانسیس فوکویاما39
8-3-2 دیدگاه جیمز کلمن40
9-3-2 دیدگاه پیر بوردیو42
10-3-2 دیدگاه تاجبخش43
11-3-2 دیدگاه فیلد44
12-3-2 بانک جهانی(ولکاک و نارایان)44
13-3-2 دیدگاه باس45
14-3-2 دیدگاه لین45
15-3-2 دیدگاه افه و فوش46
16-3-2 دیدگاه لور46
17-3-2 دیدگاه برگر- اشمیت 46
18-3-2 دیدگاه ایمرفال 46
19-3-2 دیدگاه استون47
4-2 چارچوب نظری49
5-2 مدل نظری57
6-2 فرضیه58
1-3 مقدمه60
2-3 روش پژوهش60
3-3 روش گردآوری اطلاعات60
4-3 فرآیند پژوهش61
5-3 جامعه آماری61
6-3 نمونه گیری61
1-6-3 شیوه نمونه گیری62
2-6-3 برآورد حجم نمونه62
7-3 روش اجرای پژوهش64
8-3 روش تحلیل داده ها64
9-3 روایی و پایایی64
1-9-3 روایی64
2-9-3 پایایی65
10-3 تعریف مفهومی متغیر ها65
1-10-3 سرمایه اجتماعی65
2-10-3 سرمایه اجتماعی درون و برون گروهی66
3-10-3 فضای مجازی 67
4-10-3 انتخابات68
11-3 تعریف عملیاتی متغیرها68
1-11-3 سرمایه اجتماعی درون گروهی69
2-11-3 سرمایه اجتماعی برون گروهی70
4-1 مقدمه 73
2-4 توصیف متغیر ها و سوالات پژوهشی73
3-4 آزمون فرضیات135
5-1مقدمه142
2-5 خلاصه، بحث و نتیجه گیری142
3-5 محدودیت های پژوهش145
4-5 پیشنهادهای پژوهش 146
پیوست148
منابع156
فهرست جداول
2-1 : مروری بر ادبیات انجام شده داخلی20
2-2: مروری بر ادبیات انجام شده خارجی21
2-3 : دیدگاه های نظری در مورد رفتار انتخاباتی36
2-4 : تعاریف سرمایه اجتماعی از نگاه نظریه پردازان48
3-1 : روش نمونه گیری63
4-1 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان فعالیت در شبکه
فیس بوک74
4-2 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان فعالیت در شبکه فیس بوک از تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات )75
4-3 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان فعالیت در شبکه فیس بوک از تاریخ 22/3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 76
4-4 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: در صفحه فیس بوک خود اقدام به ایجاد گروه های هواداری از کاندیدای مورد حمایت درتاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)77
4-5 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: ارسال پیام ها و اخبار سیاسی و انتخاباتی را از تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) برای دوستان78
4-6 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن از تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) در صفحات فیس بوک افرادی که می شناختید79
4-7 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن از تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که می شناختید80
4-8 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن شما از تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) در صفحات فیس بوک افرادی که نمی شناختید81
4-9 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذا شتن از تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که نمی شناختید82
4-10 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذا شتن از تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات )در صفحات فیس بوک افرادی که با شما اختلاف نظر سیاسی دارند83
4-11: توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن از تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که با شما اختلاف نظر سیاسی دارند84
4-12 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن از تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) در صفحات فیس بوک افرادی که نمی شناختی85
4-13 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن از تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که نمی شناختید 86
4-14 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن از تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات )در صفحات فیس بوک افرادی که با شما اختلاف نظر سیاسی دارند 87
4-15 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن از تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که با شما اختلاف نظر سیاسی دارند 88
4-16 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: تغییر رنگ پس زمینه عکس پروفایل صفحه خود به یکی از نمادهای انتخاباتی کاندیدا مورد حمایت خود در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات )89
4-17 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: تغییر رنگ پس زمینه عکس پروفایل صفحه خود به یکی از نمادهای انتخاباتی کاندیدا مورد حمایت خود درتاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 90
4-18 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاری درصفحات فیس بوک افراد یا گروه های طرفدار کاندیدها در تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)91
4-19 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاری درصفحات فیس بوک افراد یا گروه های طرفدار کاندیدها در تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)92
4-20 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: انتشار پیام های مندرج صفحه فیس بوک کاندیدای مورد نظر خود93
4-21 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: بعد از اعلام رسمی نتایج انتخابات باعث :94
4-22 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: دعوت از دوستان خود در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات ) برای ملحق شدن به گروه های طرفداران کاندیداهای انتخاباتی 95
4-23 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: دعوت از دوستان خود در تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) برای ملحق شدن به گروه های طرفداران کاندیداهای انتخاباتی 96
4-24 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: فوروارد پیام انتخاباتی برای دوستان خود در شبکه فیس بوک در تاریخ ( 1/3/88 لغایت 22/3/88)ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات97
4-25 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: فوروارد پیام انتخاباتی برای دوستان خود در شبکه فیس بوک در تاریخ 22/3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)98
4-26 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: ملحق شدن به کمپین های انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات 99
4-27 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: ملحق شدن به کمپین های انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک در تاریخ 22/3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 100

4-28 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان اعتماد شما به اطلاعات و اخبار دریافتی از دوستانتان در فیس بوک در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 101
4-29 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان اعتماد شما به اطلاعات و اخبار دریافتی از دوستانتان در فیس بوک در تاریخ 22/3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 102
4-30 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات ) هنگامی که اخبار منتشر شده در فیس بوک با اخبار رسمی کشور در تناقض بود کدامیک برای شما قابل پذیرتر بود 103
4-31 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان اعتماد شما به اخبار منتشر شده در فیس بوک در مقایسه با اخبار رسمی کشور در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 104
4-32 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: اطلاع و شرکت در یک میتینگ سیاسی در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات 105
4-33 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: اطلاع و شرکت در یک میتینگ سیاسی در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت 27/6/88(ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 106
جدول 4-34 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان استفاده از آیتم ” پسندیدم(Like) / نپسندیدم(Dislike) ” در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)، در رابطه با اخبار و اطلاعات فیس بوک 107
4-35 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت 27/6/88(ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)، میزان استفاده از آیتم ” پسندیدم(Like) /
نپسندیدم(Dislike) ” در رابطه با اخبار و اطلاعات فیس بوک 108
4-36 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: شرکت در گروه های ایجاد شده توسط دوستان هم موضع شما، در فیس بوک درتاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 109
4-37 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: شرکت در گروه های ایجاد شده توسط دوستان هم موضع شما، در فیس بوک درتاریخ 22 /3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 110
4-38 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن در فضاهای متعلق به هواداران کاندیدای مورد نظر در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 111
4-39 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن در فضاهای متعلق به هواداران کاندیدای مورد نظر در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 112
4-40 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: به اشتراک گذاشتن اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان هم موضع خود در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات 113
4-41 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: به اشتراک گذاشتن اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان هم موضع خود در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 114
4-42 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: به اشتراک گذاشتن اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان خود با گرایش سیاسی متفاوت در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 115
4-43 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: به اشتراک گذاشتن اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان خود با گرایش سیاسی متفاوت در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 116
4-44 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان دریافت اخبار و اطلاعات از طریق فیس بوک در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب
انتخابات) 117
4-45 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان به اشتراک گذاشتن اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان خود با گرایش سیاسی متفاوت در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 118
4-46 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان اعتماد به اخباری که توسط رقبای انتخاباتی در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)،منتشر می شوند 119
4-47 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان اعتماد به اخباری که توسط رقبای انتخاباتی در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس )منتشر می شوند 120
4-48 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاری برای افرادی که برای شما در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) کامنت گذاشتن 121
4-49 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاری برای افرادی که برای شما در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) کامنت گذاشتن 122
4-50 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان فوروارد پیام ها و اخبار های که توسط رقبای انتخاباتی در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)، منتشر می شد 123
4-51 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان فوروارد پیام ها و اخبار های که توسط رقبای انتخاباتی در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)، منتشر می شد 124
4-52 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: تحقیق قبل از اضافه کردنی شخصی به لیست دوستان خود در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 125
4-53 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: تحقیق قبل از اضافه کردنی شخصی به لیست دوستان خود در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس 126
4-54 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: عضویت در فضای عمومی ایجاد شده در فیس بوک که مخالف نظر سیاسی شما بوده در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 127
4-55 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: عضویت در فضای عمومی ایجاد شده در فیس بوک که مخالف نظر سیاسی شما بوده در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) 128
4-56 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: پذیرفتن در خواست فرد ناشناسی برای ملحق شدن به لیست دوستان شما در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 129
4-57 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: پذیرفتن در خواست فرد ناشناسی برای ملحق شدن به لیست دوستان شما در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت 27/6/88(ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) 130
4-58 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: فعال بودن با هویت واقعی در تاریخ1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) در شبکه
فیس بوک 131
4-59 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: فعال بودن با هویت واقعی در تاریخ122 /3/ 88 لغایت 27/6/88(ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس )،در شبکه فیس بوک 132
4-60 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: استفاده از عکس حقیقی خود در صفحه شخصی فیس بوک در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 133
4-61 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: استفاده از عکس حقیقی خود در صفحه شخصی فیس بوک در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) 134
4-62 : توصیف مقایسه میانگین 135
4-63 : همبستگی بین دو متغیر 135
4-64 : آزمون مقایسه میانگین 135
4-65 : توصیف مقایسه میانگین 136
4-66 : همبستگی بین دو متغیر 136
4-67 : آزمون مقایسه میانگین 137
4-68 : ضریب همبستگی پیرسون بین اعتماد در سرمایه اجتماعی درون گروهی و اعتماد در سرمایه اجتماعی برون گروهی 137
4-69 : ضریب همبستگی پیرسون بین مبادله در سرمایه اجتماعی درون گروهی و مبادله در سرمایه اجتماعی برون گروهی 139
4-70 : ضریب همبستگی پیرسون بین شبکه های اجتماعی در سرمایه اجتماعی درون گروهی و شبکه های اجتماعی در سرمایه اجتماعی برون گروهی 140
فهرست نمودار
4-1: توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان فعالیت در شبکه فیس بوک74
4-2: توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان فعالیت در شبکه فیس بوک از تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات ) 75
4-3 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان فعالیت در شبکه فیس بوک از تاریخ 22/3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 76
4-4 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه در صفحه فیس بوک خود اقدام به ایجاد گروه های هواداری از کاندیدای مورد حمایت درتاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 77
4-5 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه ارسال پیام ها و اخبار سیاسی و انتخاباتی را از تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)
برای دوستان 78
4-6 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاشتن از تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) در صفحات فیس بوک افرادی که می شناختید79
4-7 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاشتن از تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که می شناختید 80
4-8 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاشتن شما از تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) در صفحات فیس بوک افرادی که نمی شناختید81
4-9 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذا شتن از تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که نمی شناختید 82
4-10 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذا شتن از تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات )در صفحات فیس بوک افرادی که با شما اختلاف نظر سیاسی دارند 83
4-11 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاشتن از تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که با شما اختلاف نظر سیاسی دارند84
4-12 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاشتن از تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) در صفحات فیس بوک افرادی که نمی شناختید85
4-13 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق میزان کامنت گذاشتن از تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که نمی شناختید 86
4-14 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق میزان کامنت گذاشتن از تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات )در صفحات فیس بوک افرادی که با شما اختلاف نظر سیاسی دارند 87
4-15 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق میزان کامنت گذاشتن از تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که با شما اختلاف نظر سیاسی دارند88
4-16 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق تغییر رنگ پس زمینه عکس پروفایل صفحه خود به یکی از نمادهای انتخاباتی کاندیدا مورد حمایت خود در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات ) 89
4-17 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق تغییر رنگ پس زمینه عکس پروفایل صفحه خود به یکی از نمادهای انتخاباتی کاندیدا مورد حمایت خود درتاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 90
4-18 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق میزان کامنت گذاری درصفحات فیس بوک افراد یا گروه های طرفدار کاندیدها در تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 91
4-19 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق میزان کامنت گذاری درصفحات فیس بوک افراد یا گروه های طرفدار کاندیدها در تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 92
4-20 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق انتشار پیام های مندرج صفحه فیس بوک کاندیدای مورد نظر خود93
4-21 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق بعد از اعلام رسمی نتایج انتخابات باعث 94

4-22 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق دعوت از دوستان خود در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات ) برای ملحق شدن به گروه های طرفداران کاندیداهای انتخاباتی 95
4-23 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق دعوت از دوستان خود در تاریخ 22/3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) برای ملحق شدن به گروه های طرفداران کاندیداهای انتخاباتی 96
4-24 توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق فوروارد پیام انتخاباتی : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه برای دوستان خود در شبکه فیس بوک در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات )97
4-25 فوروارد پیام انتخاباتی : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوروارد برای دوستان خود در شبکه فیس بوک در تاریخ 22/3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)98
4-26 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه ملحق شدن به کمپین های انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88 (ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات 99
4-27 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه ملحق شدن به کمپین های انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک در تاریخ 22/3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 100
4-28 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان اعتماد شما به اطلاعات و اخبار دریافتی از دوستانتان در فیس بوک در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 101
4-29 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان اعتماد شما به اطلاعات و اخبار دریافتی از دوستانتان در فیس بوک در تاریخ 22/3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 102

4-30 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات ) هنگامی که اخبار منتشر شده در فیس بوک با اخبار رسمی کشور در تناقض بود کدامیک برای شما قابل پذیرتر بود 103
4-31 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان اعتماد شما به اخبار منتشر شده در فیس بوک در مقایسه با اخبار رسمی کشور در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب
انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 104
4-32 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه؛ اطلاع و شرکت در یک میتینگ سیاسی در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 105
4-33 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه اطلاع و شرکت در یک میتینگ سیاسی؛ در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت 27/6/88(ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 106

4-34 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان استفاده از آیتم ” پسندیدم/ نپسندیدم اخبار و اطلاعات فیس بوک در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 107
4-35 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان استفاده از آیتم پسندیدم/ نپسندیدم در رابطه با اخبار و اطلاعات فیس بوک در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت 27/6/88(ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 108
4-36 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه شرکت در گروه های ایجاد شده توسط دوستان هم موضع شما، در فیس بوک درتاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 109
4-37 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه شرکت در گروه های ایجاد شده توسط دوستان هم موضع شما، در فیس بوک درتاریخ 22 /3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 110
4-38 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاشتن در فضاهای متعلق
به هواداران کاندیدای مورد نظر در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 111
4-39 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاشتن در فضاهای متعلق به هواداران کاندیدای مورد نظر در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 112
4-40 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه به اشتراک گذاشتن اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان هم موضع خود در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 113
4-41 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه به اشتراک گذاشتن اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان هم موضع خود در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 114
4-42 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه اشتراک گذاشتن اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان خود با گرایش سیاسی متفاوت در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 115
4-43 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه اشتراک گذاشتن اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان خود با گرایش سیاسی متفاوت در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 116
4-44 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان دریافت اخبار و اطلاعات از طریق فیس بوک در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 117
4-45 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان به اشتراک گذاشتن اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان خود با گرایش سیاسی متفاوت در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) 118
4-46 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان اعتماد به اخباری که توسط رقبای انتخاباتی در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)،منتشر می شوند 119
4-47 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان اعتماد به اخباری که توسط رقبای انتخاباتی در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس )منتشر می شوند 120
4-48 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاری برای افرادی که برای شما در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) کامنت گذاشتن 121
4-49 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاری برای افرادی که برای شما در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) کامنت گذاشتن 122
4-50 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان فوروارد پیام ها و اخبار های که توسط رقبای انتخاباتی در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)، منتشر می شد 123
4-51 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان فوروارد پیام ها و اخبار های که توسط رقبای انتخاباتی در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)، منتشر می شد 124
4-52 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه تحقیق قبل از اضافه کردنی شخصی به لیست دوستان خود در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 125
4-53 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه تحقیق قبل از اضافه کردنی شخصی به لیست دوستان خود در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس 126
4-54 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه عضویت در فضای عمومی ایجاد شده در فیس بوک که مخالف نظر سیاسی شما بوده در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 127
4-55 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه عضویت در فضای عمومی ایجاد شده
در فیس بوک که مخالف نظر سیاسی شما بوده در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) 128
4-56 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه پذیرفتن در خواست فرد ناشناسی برای ملحق شدن به لیست دوستان شما در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) 129
4-57 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه پذیرفتن در خواست فرد ناشناسی برای ملحق شدن به لیست دوستان شما در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت 27/6/88(ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) 130
4-58 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فعال بودن با هویت واقعی در تاریخ1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) در شبکه فیس بوک 131
4-59 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فعال بودن با هویت واقعی در تاریخ22 /3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) ، در شبکه
فیس بوک 132
4-60 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه استفاده از عکس حقیقی خود در صفحه شخصی فیس بوک در تاریخ 1/3/88 لغایت 22/3/88(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب
انتخابات) 133
4-61 : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه استفاده از عکس حقیقی خود در صفحه شخصی فیس بوک در تاریخ 22 /3/ 88 لغایت 27/6/88 (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) 134
4-62 : همبستگی بین اعتماد در سرمایه اجتماعی درون گروهی و اعتماد در سرمایه اجتماعی برون گروهی 138
4-63 : همبستگی بین مبادله در سرمایه اجتماعی درون گروهی و مبادله در سرمایه اجتماعی برون گروهی 139
4-64 : همبستگی بین شبکه های اجتماعی در سرمایه اجتماعی درون گروهی و شبکه های اجتماعی در سرمایه اجتماعی برون گروهی 140
فهرست اشکال
الگوی نظری تبیینی – ترکیبی رفتار شناسی : انتخابات شهروندان ایران51
مدل نظری57
چكيده
هدف این پژوهش، بررسی سرمایه اجتماعی درون و برون گروهی کاربران فضای مجازی در سال 88 با تاکید بر انتخابات دهم ریاست جمهوری در ایران بوده است. روش، از نوع زمینه یابی یا پیمایش انتخاب شد، و برای اجرای ابزار پژوهش و گردآوری داده های لازم، پرسشنامۀ حضوری محقق ساخته ای طراحی شد که طی روند پیش آزمون، ضریب اعتبار77/0 و ضریب پایایی75/0 مورد محاسبه قرار گرفت و به وسیلۀ آن داده ها گردآوری شد. جامعه آماری شامل دانشجویان سال های سوم و چهارم تحصیلی در دورۀ کارشناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران بود که با استفاده از نمونه گیری تصادفی ساده تعداد 214 نفر مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان دهندۀ تفاوت میزان سرمایه اجتماعی درون گروهی طرفداران نامزدها قبل و بعد از انتخابات دهم ریاست جمهوری بود، یعنی میزان سرمایه اجتماعی درون گروهی طرفداران نامزدها بعد از انتخابات بیشتر از میزان آن قبل از انتخابات است و این انتخابات باعث افزایش سرمایه اجتماعی درون گروهی طرفداران نامزدها در فضای مجازی شده است. همچنین این فرض که انتخابات دهم ریاست جمهوری در ایران باعث کاهش سرمایه اجتماعی برون گروهی طرفداران نامزدها در فضای مجازی شده است مورد تأیید قرار گرفت. یافته های تکمیلی نشان داد که هر اندازه میزان سه شاخص اعتماد، مبادله، و شبکه های اجتماعی در سرمایه اجتماعی درون گروهی بیشتر می شود، اعتماد در سرمایه اجتماعی برون گروهی کاهش می یابد. با توجه به میزان تاثیر این سه مولفه(اعتماد، شبکه و مبادله) بر سرمایه اجتماعی درون و برون گروهی، می توان گفت در فضای مجازی موجود در دانشجویان مورد مطالعه، سرمایه اجتماعی برون گروهی کاهش و سرمایه اجتماعی درون گروهی افزایش یافته است.
واژگان کلیدی: سرمایه اجتماعی درون گروهی، سرمایه اجتماعی برون گروهی، فضای مجازی، انتخابات
فصل اول :
کلیات پژوهش

1-1 مقدمه : در این فصل محقق در بیان مسئله بدنبال تبیین مسئله بودن موضوع تحقیق می باشد و در ادامه به اهمیت و ضرورت سرمایه اجتماعی در توسعه و پیشرفت کشور ها می پردازد. پژوهشگر از سرمایه اجتماعی بعنوان ثروت نامرئی کشورها در اهداف تحقیق یاد می کند و خاطر نشان می کند در نبود سرمایه اجتماعی دیگر سرمایه ها اثر بخشی خود را از دست می دهند و در پایان به تعریف مفاهیم اصلی تحقیق از نگاه صاحبنظران پرداخته می شود.
2-1 بیان مسئله :
هرچند ردپای مفهوم سرمایه اجتماعی را می توان در آثار بسیاری از جامعه شناسان کلاسیک در مفاهیمی همچون اعتماد، همبستگی، انسجام اجتماعی، هنجارها و ارزش ها دنبال کرد. با این حال مفهوم سرمایه اجتماعی پیشینه ای نسبتا جدید در علوم اجتماعی دارد و از دهه 80 به این طرف به صورت موضوعی در بین حوزه های گوناگون علمی وارد شده است، که عمده ترین آنها مطالعات توسعه ای، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی است.
این سرمایه( سرمایه اجتماعی) نا ملموس بسیاری از امور زندگی روزانه مردم مانند حق کسب و کار، معاشرت،هم فکری و همدردی و داد وستد اجتماعی میان افراد و خانواده ها که واحدهای اجتماعی را می سازند در بر می گیرد.
به دلیل جایگاه کلیدی سرمایه اجتماعی در توسعه جوامع، بانک جهانی بخش مجزایی را به بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و توسعه کشور ها اختصاص داده است و در بحث های نظری، سنجشی و تاثیر گذار سرمایه اجتماعی طرح ها و مطالعات فراوانی انجام داده است، از جمله مطالعات مدنظر آنها بومی سازی و عملیاتی کردن مفاهیمی همچون سرمایه اجتماعی است که منجر به افزایش و ارتقا آن کشور در جهت توسعه می گردد.
در ایران نیز بحث سرمایه اجتماعی چند سالی است که مورد توجه قرار گرفته و در ماده 155 برنامه پنج ساله چهارم توسعه و سند چشم انداز بیست ساله به بحث سرمایه اجتماعی توجه ویژه ای شده است به گونه ای که در برنامه پنج ساله چهارم شناخت نظری، شیوه های سنجش و عملیاتی نمودن مفهوم و اندازه گیری سرمایه اجتماعی در قالب و شکل ملی در سطح کشور، پیش بینی شده است.
سرمایه جتماعی دو وجه دارد:
سرمایه اجتماعی درون گروهی
سرمایه اجتماعی برون گروهی
پاتنام سرمایه اجتماعی برون گروهی را بعنوان پل ارتباطی گروه های اجتماعی گوناگون تعریف می کند او معتقد است معاشرت و شرکت در فعالیتهای گروهی است که سرمایه اجتماعی برون گروهی را تعریف می کند درحالی که سرمایه اجتماعی درون گروهی تنها گروه همجنس را پیوند می زند (پاتنام،22:2000).
اما بسیاری از اندیشمندان حوزه علوم اجتماعی وجه تمایز بین سرمایه اجتماعی درون و برون گروهی را بسیار گسترده تر از آنچه که پاتنام مشخص کرده می دانند، برخی معتقدند سرمایه اجتماعی درون گروهی به تامل افراد یک جامعه نسبت به یکدیگر اشاره دارد و سرمایه اجتماعی برون گروهی عبارت است از میزان اعتماد مردم به دولت هایشان. لیکن محقق در این پژوهش سرمایه اجتماعی درون گروهی را میزان اعتماد افراد طرفدار یک نامزد انتخاباتی به یکدیگر و سرمایه اجتماعی برون گروهی را میزان اعتماد طرفداران نامزدها به یکدیگر در نظر می گیرد و فرض بر این است که حوادث بعد از انتخابات منجر به افزایش سرمایه اجتماعی درون گروهی و کاهش سرمایه اجتماعی برون گروهی در فضای مجازی که به تبع بازتابی از واقعیت حاکم بر جامعه است، شده است در حالیکه شرط لازم برای دستیابی به جامعه پایدار و توسعه یافته برخورداری از هر دو وجه سرمایه اجتماعی در سطح قابل ملاحظه است.
ازآنجا که حوزه مورد پژوهش در این مطالعه، فضای مجازی است لازم به ذکر است که اجتماعات مجازی ترکیبی است از فضای فیزیکی(کامپیوتر) و مجازی(اینترنت) که در ذیل فناوری اطلاعات و ارتباطات تعریف می شود. اینترنت که به مجموعه بی شماری از شبکه ها اطلاق می شود و وب عبارت است از، مجموعه از صفحات گرافیکی در اینترنت.
اینترنت بصورت خود جوش پدیدار شد. اینترنت محصول دنیای یکپارچه و تقسیم شده ای است. اما اولین خاستگاه آن دقیقا در دوره جنگ سرد یعنی قبل از 1989 بود. اولین شبکه ها در پنتاگون یعنی ستاد فرماندهی ار تش آمریکا بوجود آمد. (گیدنز،679:2003)
اینترنت، به واسطه ایجاد و مهیا کردن مکان ملاقاتی برای افراد با سلیقه‌های مشترک و غلبه بر محدودیت‌های زمانی و مکانی، به اصلاح جامعه می‌پردازد. اینترنت به عنوان یکی از عوامل مهم ارتباطی ای مطرح است، که شبکه های ارتباطات را به شدت گسترده کرده و باعث رفع محدودیت های ارتباطی شده است . بر اساس این دیدگاه سرمایه اجتماعی از طریق شبکه روابط اینترنتی به شدت گسترده می شود.
در واقع اینترنت از طریق کانال هایی مبادله، توانای های افراد را برای ارتباط با همدیگر، صرفنظر از موقعیت های خاص آنها فراهم کرده است. انعطاف و میزان دسترسی به اینترنت، انواع جدیدی از میدان های تعامل را بین افراد ناشناخته به وجود آورده است. بنابراین اولین و پایه ای ترین عامل شکل گیری سرمایه اجتماعی که همان گسترش ارتباطات است،به وسیله اینترنت به دست می آید و اجتماعات مجازی مبتنی بر آن شکل می گیرد.
کنش متقابل الکترونیکی غالبا آزادی بخش و توان بخش معرفی می شود، چون مردم می توانند هویت های اینترنتی دلخواه خود را برای خویش خلق کنند و آزاد تر از جاهای دیگر سخن بگویند(گیدنز،147:2003).
جوامع مجازی از ابعاد اجتماعی، سیاسی و اقتصادی بسیار آزادانه تر از جوامع واقعی هستند، به این خاطر که کاربران می توانند با انتخاب هویت های غیر واقعی برای خود، نظراتشان را صریح اعلام کنند. از دیگر ویژگی های فضای مجازی می توان به نبود محدودیت زمانی ومکانی و داشتن تاملات فرا مرزی اشاره کرد. در شبکه های مجازی اعتماد طرفین با هزینه کمتری نسبت به جوامع واقعی جلب می شود. (بلیمز،3:2002).
فضای مجازی همانند سایر پدیده های بشری در کنار فرصت هایی که می تواند ایجاد کند، قاعدتا تهدیدهایی را همراه دارد اما اعتقاد اکثر کارشناسان براین است که اگر شما ظرفیت ها و ویژگی های یک پدیده را به درستی درک کنید، اگر تهدید هم باشد با شناخت و فعالیت منطقی به فرصت تبدیل می شود. اینترنت و یا به عبارت بهتر اجتماعات مجازی به نسبت جوامع فیزیکی فرصت های را برای تبادل اطلاعات، تولید و ذخیره سرمایه اجتماعی فراهم می کند و همزمان تاملات چهره به چهره را از کاربران خود سلب می کند. جامعه ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست، در سالهای اخیر کاربران ایرانی جوامع مجازی(شبکه ها،چت،ایمیل و نظایر آن را ) را به نسبت جوامع واقعی بستر مناسبی برای ابراز صریح عقائدشان یافته اند.
از آنجائیکه نظریۀ سرمایۀ اجتماعی تحلیل خود را بر ویژگی های کلان اجتماعی متکی کرده و به این امر اشاره دارد که این ویژگی ها، انگیزشی در افراد ایجاد می کند که عامل مشارکت و توسعه جامعه می شود. بنابراین عدم وجود سرمایۀ اجتماعی(اعتماد و شبکۀ پیوندها) در افراد سبب عدم مشارکت آنها در فعالیت های اجتماعی می شود(موسوی، 1385: 78).
صاحبنظران بر این باورند که یکی از معیارهای سنجش، افزایش و یا کاهش سرمایه اجتماعی انتخابات است. اساسا مفهوم سرمایه اجتماعی با انتخابات و فعالیتهای که نیازمند مشارکت عمومی شهروندان یک جامعه است، رابطه مستقیم دارد. به عبارتی دیگر لازمه بوجود آمدن سرمایه اجتماعی، مشارکت عمومی شهروندان یک جامعه در موضوعاتی همچون انتخابات است.
دهمین انتخابات ریاست جمهوری که در سال 1388 بر گزار شد یکی از عرصه های جدی، برای بررسی رشد وافول سرمایه اجتماعی در ایران است. حضور 80 درصدی مردم در انتخابات نشانه تمایل جدی مردم برای مشارکت در تعیین سرنوشت خود بود. با این حال حوادث بعد از انتخابات تاثیر جدی بر اعتماد به عنوان مولفه کلیدی سرمایه اجتماعی در ایران داشت. بعد از حوادث انتخابات ریاست جمهوری در سال 1388، افراد جامعه فضای مجازی را بستر مناسبی برای ابراز واقعی نظرات خود یافته اند، که این نظرات بازتابی از جو حاکم موجود در فضای کشور بود که نشانگر کاهش شاخص های همچون اعتماد عمومی و مشارکت عمومی از کلید ترین مولفه های سرمایه اجتماعی در فضای کشور بود. با در نظر گرفتن این مساله محقق بر آن شد که به واکاوی علت کاهش سرمایه اجتماعی در فضای مجازی ایران بپردازد و در پایان با ارائه پیشنهادات امیدوار به شکل گرفتن مجدد سرمایه اجتماعی در بین مردم وبهبود یافتن رابطه مردم با یکدیگر باشد.
با توجه به اینکه فضای مجازی از ابعاد مختلفی چون ایمیل، چت، شبکه های اجتماعی و نظایر آن تشکیل شده است و هر یک از این ابعاد قابلیت طرح و بررسی بعنوان موضوع تحقیق مستقلی را دارا هستند. لذا پرداختن به همه ابعاد فضای مجازی در یک تحقیق، اعتبارعلمی تحقیق را زیر سوال خواهد برد. از این رو با توجه به موضوع تحقیق محقق بر آن شد به مطالعه موردی فیس بوک به عنوان یکی از شبکه های اجتماعی مجازی و بعدی از ابعاد تشکیل دهنده فضای مجازی بپردازد. لازم به ذکر است شبکه فیس بوک در مقایسه با دیگر شبکه های اجتماعی مجازی با اقبال بیشتری از سوی کاربران ایرانی مواجهه است.
ساختار شبکه اجتماعی فیس بوک از قابلیتی برخوردار است که شاید بتوان ادعا کرد، تمامی امکانات ارتباطی(از قبیل چت، ایمیل و غیره) فضای مجازی و شبکه های اجتماعی اینترنتی دیگری نظیر تویتر و مای اسپیس را در دل خود جای داده است.فیس بوک به نسبت دیگر شبکه های اجتماعی مجازی کاربران بیشتری را به خود اختصاص داده است. لذا نتایج حاصل از مطالعه موردی شبکه فیس بوک که موضوع این تحقیق می باشد قابلیت تعمیم به دیگر شبکه های اجتماعی مجازی را داراست.
محقق در این پژوهش بر این باورست که انتخابات باعث افزایش سرمایه اجتماعی درون گروهی(افزایش اعتماد افراد طرفدار یک نامزد خاص به یکدیگر) و کاهش سرمایه اجتماعی برون گروهی(کاهش اعتماد افراد طرفداران دو نامزد انتخابات به یکدیگر)،به عبارتی دیگر این پژوهش بدنبال بررسی تاثیر انتخابات بر اعتماد و دیگر مولفه های سرمایه اجتماعی در فضای مجازی است. هر چند انتخابات باعث افزایش سرمایه اجتماعی درون گروهی و کاهش سرمایه اجتماعی برون گروهی می شود ولیکن صاحبنظران معتقدند توسعه یک جامعه نیازمند افزایش هر دو گونه سرمایه اجتماعی است.
از این رو با توجه به اهمیت اعتماد، مبادله و شبکه های اجتماعی بعنوان کلیدی ترین مولفه های سرمایه اجتماعی و مطالعه موردی شبکه اجتماعی فیس بوک بعنوان نمونه جامع از فضای مجازی، محقق به دنبال سنجش سرمایه اجتماعی درون و برون گروهی کاربران فیس بوک در سال1388 با تاکید بر دهمین انتخابات ریاست جمهوری ایران است.
3-1 ضرورت و اهمیت تحقیق:
یکی از عوامل موثر بر فرآیند توسعه اجتماعی در جهان موضوع سرمایه اجتماعی ونرخ بهره مندی آن در کشورها می باشد. بدون شک در کشور های جهان سوم و توسعه نیافته موضوع سرمایه اجتماعی است که می تواند کاستی های منابع اقتصادی را تا حدودی بپوشاند. به عبارتی به دلیل محدودیت منابع و سرمایه های اقتصادی در کشور های جهان سوم، سرمایه اجتماعی می تواند جایگزین مطلوبی برای سرمایه مالی و اقتصادی باشد. علاوه بر توسعه اقتصادی، توسعه اجتماعی یک جامعه نیز وابسته به سرمایه اجتماعی موجود در آن جامعه است. افزایش بهره وری عوامل تولید، از جمله مهمترین تاثیرات سرمایه اجتماعی بر مناسبات اقتصادی است و راز آن در کاهش هزینه های تولید ومبادلات اقتصادی نهفته است زیرا در فضای پر اعتماد دیگر نیازی به هزینه های اضافی برای جلب اعتماد طرفین در مبادلات نیست و سرعت وسهولت مبادلات افزایش می یابد. در واقع سرمایه اجتماعی را می توان در کنار سرمایه های اقتصادی و انسانی ، بخشی از ثروت ملی به حساب آورد که بستر مناسبی برای بهره برداری از سرمایه انسانی و فیزیکی(مادی) و راهی برای نیل به موفقیت قلمداد میشود. بدون سرمایه اجتماعی، هیچ اجتماعی به هیچ سرمایه ای نمی رسد، به طوریکه بسیاری از گروه ها، سازمان ها و جوامع انسانی بدون سرمایه اقتصادی و صرفا با تکیه بر سرمایه انسانی و اجتماعی توانسته اند به موفقیت دست یابند، اما هیچ مجموعه انسانی ، بدون سرمایه اجتماعی نمی تواند اقدامات مفید و هدفمندی انجام دهد. سرمایه اجتماعی بر خلاف سایر سرمایه ها بصورت فیزیکی وجود ندارد بلکه حاصل تعاملات و هنجارهای گروهی و اجتماعی نظیر اعتماد متقابل، تاملات اجتماعی متقابل؛ گروههای اجتماعی، احساس هویت جمعی و گروهی، احساس وجود تصویری مشترک از آینده و کار گروهی در یک نظام اجتماعی است و از طرف دیگر افزایش آن می توان موجب پایین آمدن جدی سطح هزینه های اداره فرآیند توسعه جامعه و هزینه عملیاتی سازمانها می شود(فیلد،20:2003).
بانک جهانی ، سرمایه اجتماعی را به عنوان «ثروت نامرئی یک کشور» در نظر می گیرد و با توجه به اهمیت جایگاه سرمایه اجتماعی در توسعه کشورها و یادآوری این موضوع که در صورت فقدان سرمایه اجتماعی دیگر سرمایه ها اثر بخشی خود را از دست می دهند، محقق را بر آن داشت که به بررسی جایگاه این سرمایه در ایران بپردازد لیکن چون افراد، فضای مجازی را به نسبت فضای فیزیکی، محیطی آزادتر برای ابراز نظراتشان یافته اند لذا پژوهشگر اجتماعات مجازی را با توجه به ویژگی های همچون انتخاب هویت های غیر واقعی، نبود محدودیت زمانی ومکانی و داشتن تاملات فرا مرزی، در مقابل جوامع واقعی نزدیکتر به واقعیت در نظر می گیرد و به همین دلیل مطالعه سرمایه اجتماعی را در فضای مجازی بعنوان مساله قابل تامل مطرح می کند (ولکاک و نارایان،5:2003).
4-1 اهداف تحقیق :
محقق در این تحقیق بدنبال بررسی سرمایه اجتماعی درون و برون گروهی کاربران فضای مجازی در سال 1388 با تاکید بر انتخابات دهم ریاست جمهوری در ایران است. به عبارت دیگر هدف از نگارش این پژوهش ارزیابی سطح سنجش اعتماد فی مابین طرفداران یک نامزد انتخاباتی به یکدیگر(سرمایه اجتماعی درون گروهی) و اعتماد طرفداران نامزد های انتخاباتی نسبت به یکدیگر(سرمایه اجتماعی برون گروهی) در فضای مجازی با در نظر گرفتن حوادث بعد از انتخابات است.
در این پژوهش با استخراج شاخصه های چون اعتماد،مبادله و شبکه های اجتماعی از چارچوب نظری این تحقیق و برشمردن این شاخصه ها بعنوان کلیدی ترین مولفه های سرمایه اجتماعی، به ارزیابی سطح سرمایه اجتماعی موجود در فضای مجازی با تاکید بر حوادث بعد از دهمین انتخابات ریاست جمهوری در سال 1388 پرداخته است.
نگارنده در این پژوهش با اشاره به اهمیت سرمایه اجتماعی در توسعه کشور ها از دیدگاه نظریه پردازانی چون پاتنام، کلمن، بردیو و فوکویاما ضرورت برخورداری از چنین سرمایه را در فضای کشور تبیین می کند. سرمایه اجتماعی نه تنها از نقطه نظر اندیشمندان آکادمیک مورد تاکید قرار گرفته است بلکه سازمان ملل و بخصوص بانک جهانی یکی از شاخصه های توسعه کشورها را برخورداری از سرمایه اجتماعی در سطح قابل ملاحظه است به گونه ای که بانک جهانی از آن بعنوان ” ثروت نامرئی ” کشورها یاد می کند، لذا محقق با تبیین اهمیت سرمایه اجتماعی و یادآوری این نکته، که در نبود سرمایه اجتماعی دیگر سرمایه های همچون سرمایه فیزیکی، انسانی واقتصادی اثر بخشی خود را ازدست می دهند و با ارائه پیشنهاداتی امیدوار به بازگشت سرمایه اجتماعی درسطح قابل ملاحظه در فضای جامعه است. در نتیجه :
هدف اصلی پژوهش ” بررسی سرمایه اجتماعی درون و برون گروهی کاربران فضای مجازی در سال 88 با تاکید بر انتخابات دهم ریاست جمهوری در ایران ”
اهداف فرعی پژوهش :
” بررسی تاثیر دهمین انتخابات ریاست جمهوری بر روی سرمایه اجتماعی درون گروهی کاربران فضای مجازی سال 88 ”
” بررسی تاثیر دهمین انتخابات ریاست جمهوری بر روی سرمایه اجتماعی برون گروهی کاربران فضای مجازی سال 88 ”
فصل دوم :
ادبیات و پیشینه تحقیق
1-2 مقدمه :
در این فصل محقق با توجه به متغیر مستقل و وابسته تحقیق ابتدا مروری دارد بر پژوهشهای داخلی و خارجی انجام گرفته پیرامون مفهوم سرمایه اجتماعی و انتخابات، سپس ذیل عنوان مبانی نظری به آرا و اندیشه صاحبنظران این دو حوزه می پردازد. در ادامه به نظریات کلمن و پاتنام بعنوان چارچوب نظری این تحقیق پرداخته می شود و در نهایت این فصل با ترسیم مدل نظری، بیان فرضیه ها و تعریف عملیاتی متغیرها به پایان می رسد.
2-2 مروری بر ادبیات:
محققان بر این باورند که پیشینه تاریخی یک مفهوم را می توان در تعدد آثار مکتوب تولید شده پیرامون آن موضوع دنبال کرد با در نظر گرفتن این موضوع و آثار تولید شده پیرامون مفهوم سرمایه اجتماعی، به جوان بودن این موضوع به نسبت دیگر موضوعات علوم اجتماعی پی خواهیم برد. در ادامه به پژوهش ها و مقالات پرداخته شده، پیرموان سرمایه اجتماعی اشاره می شود :
عطار(1386)، در پژوهشی با عنوان “بررسي رويكرد هاي پيربورديو, جيمز ساموئل كلمن، رابرت پاتنام به مفهوم سرمايه اجتماعي, با نگاهي به وضعيت سرمايه اجتماعي در ايران امروز” با روش پیمایش به مطالعه سرمایه اجتماعی در بین اعضای خانواده، اقوام و دوستان و همچنین به بررسی اعتماد بعنوان مولفه سرمایه اجتماعی در بین گروها و اصناف مختلف پرداخته است. در ادامه به چکیده این پژوهش اشاره می شود :
سرمايه اجتماعي موجود در روابط ميان كنشگران (حقيقي يا حقوقي) در رويكردهاي مختلف، داراي معنا و كاربرد متفاوتي است. رويكردهاي بورديو، كلمن و پاتنام به عنوان سه نظريه پرداز مهم، يا به روايتي مهمترين نظريه پردازان سرمايه اجتماعي، از اين قاعده پيروي مي كنند. بنابراين، بسته به نوع جايگاهي كه اين مفهوم در دستگاه نظري اين سه شخصیت دارد و مشكلاتی كه هر كدام از اين نظريه پردازان سعي در پاسخ به آن دارند، و ريشه هاي فكري كه آنها را به سمت نظريه پردازي در باب سرمايه اجتماعي هدايت مي كند، تعبير و تفسير آنها و كلاً رويكرد آنان به مفهوم سرمايه اجتماعي متفاوت خواهد بود. در بخش نظري رساله، خواهيم ديد كه وجود ريشه هاي مختلف فكري، چگونه رويكردي خاص را به مفهوم سرمايه اجتماعي به وجود مي آورد. با جمع بندي از بخش نظري رساله، بخش كاربردي با هدف پيدا كردن مولفه ها و نماگرهاي مناسب براي سنجش سرمايه اجتماعي در ايران به چهار نماگر مهم اعتماد، روابط اجتماعي، رفتارهاي نوع دوستانه و مشاركت (سياسي و اجتماعي) اشاره خواهد شد؛ نماگرهايي كه با وجود آمارهاي موجود در كشور، چندان دورنماي روشني را نسبت به مطلوب بودن وضعيت سرمايه اجتماعي در ايران امروز به ما نمي دهد. نماگرهاي سرمايه اجتماعي در ايران امروز، گوياي وضعيتي نامطلوب در سرمايه اجتماعي ايران است.
صیادی (1388) ، در پژوهشی با عنوان “بررسي رابطه سرمايه اجتماعي و يادگيري سازماني مطالعه موردي دانشگاه تهران ” با استفاده از روش توصیفی، بر روی 989 کارشناس دانشگاه تهران بعنوان نمونه از جامعه آماری پرداخته است. نتایج بدست آمده از این پژوهش را در زیر مشاهده می کنید :
سرمايه اجتماعي به پيوندها و ارتباطات مبتني بر اعتماد ميان مجموعه هاي انساني و سازماني بعنوان منبعي ارزشمند اشاره دارد. ايده اصلي آن در واژه روابط خلاصه مي شود و بعنوان يك اهرم توفيق آفرين با خلق دستاوردهايي همچون روابط گرم اجتماع انساني، الگوهاي رفتاري قوي، شبكه ها و هنجارهاي مشترك، انسجام و همبستگي جمعي، تعاون و همكاري متقابل، همدلي، درك و احترام متقابل (ارتباطات و حسن تفاهم)، همياري و مشاركت داوطلبانه، هويت جمعي و غیره كه همگي بعنوان مؤلّفه هاي سرمايه اجتماعي شناخته شده اند، موجب تحقق اهداف اعضاي سازمان مي شود.امروزه يادگيري سازماني نيز بعنوان فرآيند كشف و اصلاح خطا در سازمان بعنوان مزيت رقابتي سازمانهاي فردا مطرح مي گردد. بي شك دو مقوله سرمايه اجتماعي و يادگيري سازماني در جوامع امروزي داراي اهميت بسزايي هستند و از اين رو، بررسي رابطه بين اين دو مهم، موضوع اين تحقيق قرار گرفت. تحقيق حاضر از نظر هدف تحقيق، از نوع كاربردي است و از نظر روش گردآوري داده ها، توصيفي و از نوع همبستگي مي باشد. جامعه آماري اين تحقيق را موردي از كارشناسان دانشگاه تهران به تعداد 989 نفر تشكيل مي دهند، لذا از اين جامعه نمونه اي به حجم 338 كارشناس با روش نمونه گيري تصادفي طبقه اي با رعايت نسبتها انتخاب شد و درنهايت تعداد 291 پرسشنامه قابل تحليل بود. ابزار گردآوري داده ها پرسشنامه بود؛ لذا جهت سنجش سرمايه اجتماعي از پرسشنامه 31 سوالي محقق ساخته و جهت سنجش يادگيري سازماني نيز از پرسشنامه 31 سوالي نيف (2003) استفاد شد. پايايي ابزار با روش آلفاي كرونباخ محاسبه شد و نتايج، بيانگر پايايي مناسب ابزار بود. جهت تحليل داده ها از روشهاي آمار توصيفي و آمار استنباطي از جمله ضريب همبستگي پيرسون، رگرسيون چندگانه، آزمون فريدمن، طی دو نمونه مستقل و تحليل واريانس يك راهه استفاده شد. نتايج بيانگر آنند كه:
1) سرمايه اجتماعي و ابعاد آن داراي رابطه مثبت، مستقيم و معنادار درسطح معناداري 01/0 با يادگيري سازماني هستند.
2) سرمايه اجتماعي داراي رابطه مثبت، مستقيم و معنادار درسطح معناداري 01/0 با ابعاد يادگيري سازماني مي باشد.
3) ابعاد سرمايه اجتماعي قادر به پيش بيني متغير يادگيري سازماني در سطح معناداري 01/0 مي باشند
4) و ميزان سرمايه اجتماعي و يادگيري سازماني كارشناسان با توجه به متغير سطح تحصيلات داراي تفاوت معنا دار در سطح معنا داري 1 درصد ميباشد.
موسوي خامنه(1383)، در پژوهشی با عنوان ” سرمايه اجتماعي و سلوك اجتماعي ( بررسي سرمايه اجتماعي در مدارس و تأثير آن بر سلوك اجتماعي دانش آموزان)” با استفاده از روش پیمایش، به مطالعه 1200 دانش آموز دختر و پسر مقطع دبیرستان واقع در مناطق 19 گانه تهران به عنوان نمونه از جامعه آماری پرداخته است. محقق در این پژوهش از نمونه گیری طبقه ای متناسب به طور سیستماتیک اقدام به نمونه گیری کرده است و از پرسشنامه بعنوان ابزار گردآوری اطلاعات استفاده کرده است. در ادامه به چکیده ای از این پژوهش بهمراه نتایج بدست آمده از آن اشاره می شود :
سرمايه اجتماعي در دو دهه اخير به عنوان يك ديدگاه نظري مفيد، مورد پذيرش طیف گسترده اي از نظریه پردازان قرار گرفته است. رهيافت هاي نظري در اين حوزه عموما بر بازدهي سرمايه در قالب سرمايه اجتماعي به عنوان يك فرآيند سرمايه گذاري تاكيد دارند. از اين رو منافع و كاركردهاي متنوعي را در سطوح فردي و اجتماعي براي آن برشمرده اند كه از آن ميان مي توان به تاثير پذيري دموكراسي از سرمايه اجتماعي از طريق تقويت جامعه مدني اشاره نمود. در تحقيق حاضر با بهره گيري از نظريه هاي جمعي سرمايه اجتماعي و با پيروي از نظريه پاتنام در زمينه تاثيرات دروني سرمايه اجتماعي بر تقويت جامعه مدني, از طريق ايجاد خصوصيات نگرشي و رفتاري معطوف به اجتماع, ابتدا ميزان و نوع سرمايه اجتماعي, به مثابه ويژگي سازمان, در مدارس گوناگون مورد سنجش قرار گرفته و سپس چگونگي رابطه آن با سلوك اجتماعي دانش آموزان بررسي شده است. به اين ترتيب از طرفي روابط مفروض ميان مولفه هاي سرمايه اجتماعي شامل كميت روابط با شاخص هاي عضويت گروهي و انجمني و فعاليتهاي جمعي و كيفيت روابط با شاخصهاي همچون اعتماد و هنجارهاي همياري با فرض تقدم نقش براي شبكه روابط مطالعه شده و از طرف ديگر در سطح خرد رابطه سرمايه اجتماعي و مولفه هاي آن با سلوك اجتماعي دانش آموزان در ابعاد نگرشي شامل سازگاري بردباري و عام گرايي و ابعاد رفتاري شامل قانون مداري و مهارتهاي مدني مورد بررسي قرار گرفته است. اين تحقيق با استفاده از روش پيمايشي انجام شده است. جامعه آماري تحقيق 1200 دانش آموز دبيرستانی دختر و پسر واقع در مناطق 19 گانه شهر تهران در سال تحصيلي 82-81 بوده است. 50 مدرسه به روش نمونه گيري طبقه اي متناسب به طور سيستماتيك از ميان مدارس فوق انتخاب گرديده و 1060 دانش آموزان از طريق پرسشنامه و به شيوه مصاحبه در سطح اين مدارس مورد پرسشگري قرار گرفته اند. برخي از نتايج مهم پژوهش به شرح زير مي باشد:
1) سرمايه اجتماعي در سطح مدارس مورد مطالعه از جهت كميت روابط اجتماعي پايين تر از متوسط نظري در يك دامنه صفر تا ده قرار داشته و از جهت كيفيت روابط اجتماعي بالاتر از حد متوسط قرار دارند.
2) مدارس غيرانتفاعي اسلامي از هر دو جهت كميت و كيفيت روابط



قیمت: 10000 تومان